ԱրմԻնֆո. ՀՀ 2027 թվականի պետական բյուջեի մշակման ժամանակ հաշվի են առնվել ընթացիկ տարվա դրական տնտեսական արդյունքները: Այս մասին նոյեմբերի 11-ին հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը՝ Ազգային ժողովի ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի հանձնաժողովում երկրի հիմնական տնտեսական օրենքի նախագիծը ներկայացնելիս:
Նրա խոսքով՝ 2026 թվականի լավ տնտեսական ցուցանիշները գրանցվել են միջազգային շուկաներից եկող լուրջ ճնշման, մասնավորապես՝ նավթի գների աճի ֆոնին: Ֆինանսների նախարարությունը կանխատեսում է, որ այդ գները մոտ ապագայում կնվազեն, ինչի մասին վկայում են անցյալ շաբաթվա իրադարձությունները, երբ նավթի գները փաստացի անկում ապրեցին: Նախարարը նշել է, որ չնայած արտահանման ծավալների անկմանը, կա հույս, որ հաջորդ տարի արտահանման ծավալների անկումը աննշան կլինի, կամ ընդհանրապես նվազում չի լինի: 2026 թվականի հունվար-սեպտեմբերին նկատվում է աննշան աճ. զբոսաշրջային այցելությունները, չնայած այն հանգամանքին, որ այս աճը նկատելի դարձավ միայն սեպտեմբերին՝ գրեթե բոլոր ուղղություններից։
Վահե Հովհաննիսյանը նաև նշեց դրամական փոխանցումների 21.5% աճը, որի դիմաց ՀՀ Կենտրոնական բանկը զգալի միջամտություններ կատարեց պետական պահուստները մեծացնելու համար։ 2026 թվականին ՀՆԱ-ի կանխատեսվող աճը կանխատեսվում է 6%, մինչդեռ հունվար-օգոստոսին այն կազմել է 7.3%։
Խոսելով 2027 թվականի ՀՆԱ-ի կանխատեսվող ծավալների մասին՝ նախարարը նշեց, որ այդ ծավալները կկազմեն 13.614 տրիլիոն դրամ։ ՀՀ պետական բյուջեի 2027 թվականի եկամտային մասը կանխատեսվում է 3.604 տրիլիոն դրամ (ՀՆԱ-ի 26.6%-ը), ինչը 11.9%-ով ավելի է 2026 թվականի կանխատեսվող մակարդակից։ Ծախսերը նախատեսված են 4.072 տրիլիոն դրամ, իսկ հաջորդ տարվա պետական բյուջեի դեֆիցիտը սահմանվել է 468.18 միլիարդ դրամ, որը կազմում է երկրի ՀՆԱ-ի 3.4%-ը։ Դեֆիցիտի ֆինանսավորումը նախատեսվում է իրականացնել ինչպես ներքին (մոտ 187.5 միլիարդ դրամ), այնպես էլ արտաքին աղբյուրներից։ Նախագծի համաձայն՝ ՀՆԱ-ի իրական տնտեսական աճը կանխատեսվում է 5.8%։ ՀՆԱ դեֆլյատորը սահմանվում է 3.1%։ Հարկեր/ՀՆԱ հարաբերակցությունը կանխատեսվում է բարելավել 0.6 տոկոսային կետով՝ նախորդ տարվա կանխատեսված մակարդակի համեմատ։ 2027 ֆինանսական տարում պետական պարտքը կանխատեսվում է ՀՆԱ-ի 47%-ի չափով։ Պետական պարտքի մարման և տոկոսների վճարման համար նախատեսվում է հատկացնել 988.4 միլիարդ դրամ կամ մոտ 2.67 միլիարդ դոլար։ Այս գումարից 416.8 միլիարդ դրամը կուղղվի միայն տոկոսների վճարմանը, ինչը կազմում է բյուջեի ընդհանուր եկամուտների մոտ 11%-ը։ Եվս 571.6 միլիարդ դրամ անհրաժեշտ կլինի ուղղակիորեն հատկացնել հիմնական պարտքի մարմանը։
Իր հերթին, ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը հայտնել է, որ Հայաստանում գնաճը ներկայումս կազմում է 4.3%։ Կենտրոնական բանկը վերջին երկու որոշումներում բարձրացրել է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը՝ հղում անելով գնաճային ճնշման բարձրացման ռիսկին։ Ներկայումս տոկոսադրույքը բարձրացվել է 0.5%-ով՝ հասնելով 7%-ի։ «Մենք գնահատում ենք, որ մեր քայլերը համարժեք են ստեղծված իրավիճակին, և դրանք ուղղված են միջնաժամկետ հեռանկարում 3% գնաճի մակարդակի հասնելուն», - ասել է Կենտրոնական բանկի նախագահը։
Դրամի ամրապնդման պատճառների մասին խոսելով՝ Մարտին Գալստյանը մատնանշել է ֆինանսական հոսքերի աճը, ինչպես նաև արտարժույթի պահանջարկի և առաջարկի հավասարակշռության փոփոխությունը։ Վերջերս Կենտրոնական բանկը զգալի ծավալի միջամտություններ է իրականացրել ներքին շուկայում՝ ԱՄՆ դոլարի առաջարկի և պահանջարկի անհավասարակշռությունը նվազագույնի հասցնելու համար։
