Արմինֆո.Եվրասիական զարգացման բանկի (ԵԱԶԲ) առաջնահերթությունները 2027-2031 թվականների նոր ռազմավարության շրջանակներում կրիտիկական նշանակություն ունեն Հայաստանի ապագայի համար։ Այս մասին հունիսի 25-ին Ալմաթիում Եվրասիական զարգացման բանկի 20-ամյակին նվիրված տարեկան համաժողովի և բիզնես ֆորումի ժամանակ հայտարարել է Հայաստանի ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը։
Նա նշել է, որ այս երկու տասնամյակների ընթացքում բանկն ապացուցել է, որ ոչ միայն պարզապես ֆինանսական հաստատություն է, այլև դարձել է իսկապես համակարգաստեղծ, ռազմավարական գործընկեր Հայաստանի համար։
«Մենք բարձր ենք գնահատում մեր համատեղ աշխատանքի արդյունքները։ Ռազմավարության իրականացման ժամանակահատվածում՝ 2022-26 թվականներին, մենք հասել ենք ռեկորդային ցուցանիշների։ Հայաստանում արդեն ֆինանսավորվել է շուրջ 400 միլիոն դոլար։ Կարևորագույն նախաձեռնություններ են մեկնարկել էներգետիկայի, ագրոարդյունաբերական համալիրի և իրական հատվածի բնագավառներում, ստեղծվել են նոր աշխատատեղեր։ Բանկն ակտիվորեն աջակցում է պետական-մասնավոր գործընկերության ինստիտուտի զարգացմանը։ Իմ կարծիքով, ԵԱԶԲ-ն ֆինանսավորում է Հայաստանի ամենահետաքրքիր նախագծերը»,- հավելել է Հովհաննիսյանը։
Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի ֆինանսների նախարարության ղեկավարը նշել է, որ երկրում տնտեսության արդյունավետ աշխատանքի և միջազգային բանկերի գործունեության համար ամենահիմնական խնդիրը հիմնական հարկաբյուջետային ցուցանիշների կայունության և արագ ու ճկուն կառուցվածքային տրանսֆորմացիայի կարողության ապահովումն է։ Այս կապակցությամբ նա ընդգծել է, որ վերջին 5 տարիներին Հայաստանի տնտեսությունն աճել է տպավորիչ տեմպերով՝ տարեկան միջինը 7,9%-ով։
Ավելին, նրա խոսքով, 2022-2025 թվականներին մենք արձանագրել ենք տնտեսական աճի արագացում, իրական ՀՆԱ-ն աճել է 7,1%-ով։ Այս արդյունքն ապահովվել է ինչպես ծառայությունների ոլորտի բարձր դինամիկայով, այնպես էլ շինարարության ոլորտի իսկական բումով, որն աճել է ռեկորդային 20,9%-ով։
«Միջնաժամկետ հեռանկարի համար մենք կանխատեսում ենք կայուն աճ՝ տարեկան 5,4-5,6% մակարդակում, ինչը լիովին համապատասխանում է մեր տնտեսության ընթացիկ ներուժին։ Ընդ որում, Հայաստանի կառավարությունը խստորեն համատեղում է մակրոտնտեսական կայունության և պարտքի կայունության սկզբունքները։ 2025 թվականին բյուջեի դեֆիցիտը կազմել է ՀՆԱ-ի 3,7%-ը, իսկ վերջին 5 տարիներին միջինը՝ 3,2%՝ չնայած համաշխարհային տնտեսության տուրբուլենտությանը և տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական անկայունությանը։ Պետական պարտքի հարաբերակցությունը ՀՆԱ-ին նվազել է մինչև 47,2%։ Սա գտնվում է բացարձակապես անվտանգ գոտում՝ համաձայն մեր երկրի հարկաբյուջետային կանոնների, և մեզ տալիս է անհրաժեշտ հարկաբյուջետային մանևրների հնարավորություն կապիտալ ծախսերի ֆինանսավորման համար, որոնք, ի դեպ, 2025 թվականին հասել են ՀՆԱ-ի 6,2%-ին։ Միջնաժամկետ հեռանկարում մենք պլանավորում ենք հետևողականորեն նվազեցնել դեֆիցիտը մինչև 2,8%՝ 2028 թվականին՝ պարտքը պահելով 50%-ից ցածր մակարդակում»,- այնուհետև հայտարարել է Հովհաննիսյանը։
Նա ընդգծել է, որ Հայաստանի համար այս մակրոտնտեսական հիմքը նշանակում է սկզբունքային տեղաշարժ կատարելու հնարավորություն։ Հովհաննիսյանը հայտարարել է, որ Հայաստանը նպատակաուղղված կերպով հեռանում է չմշակված հումքի արտահանման մոդելից։ «Մեր բացարձակ առաջնահերթությունը բարձր սահմանային արժեքների տնտեսությունն ու բարդ, գիտատար ծառայություններն են։ Կառավարության աջակցությամբ մասնավոր հատվածի արագ արդիականացումը լավ հիմք են ստեղծել նման տեղաշարժի համար։ Մեզ հաջողվել է պահպանել այս դինամիկան՝ շնորհիվ կշռադատված հարկաբյուջետային քաղաքականության։ Սակայն այսօր մեր գլխավոր խնդիրն է դուրս գալ քանակական ցուցանիշների պարզ պահպանման շրջանակներից։ Կառավարության առանցքային առաջնահերթությունն է դառնում տնտեսական աճի որակական տրանսֆորմացիան, ինչը ենթադրում է տնտեսության կառուցվածքի խորը դիվերսիֆիկացում, բարձր տեխնոլոգիական ճյուղերի զարգացում և երկրի ընդհանուր տնտեսական ինքնաբավության ամրապնդում»,- շարունակել է Հայաստանի ֆինանսների նախարարը [ծանոթագրություն՝ ռուսերեն տեքստում սխալմամբ նշված է էկոնոմիկայի նախարար]:
Պաշտոնյան փաստել է, որ այս հսկայական ներուժն իրականություն դարձնելու համար Հայաստանի կառավարությունը կառուցում է հուսալի ենթակառուցվածքային հենասյուներ, և դրանցից ամենակարևորը տրանսպորտային կապվածությունն ու նոր լոգիստիկան են։
«Մեր բոլոր ամբիցիոզ ծրագրերը՝ լինի դա լոգիստիկա, էներգետիկա, թե արդյունաբերություն, հսկայական ռեսուրսներ են պահանջում. որպեսզի դրանք աշխատեն որպես մեկ միասնական արդյունավետ մեխանիզմ, տնտեսությանը անհրաժեշտ են «երկար փողեր», ճկուն ֆինանսական գործիքներ և խորը ինստիտուցիոնալ գործընկերություն։ Հենց այստեղ ենք մենք տեսնում Եվրասիական զարգացման բանկի կարևորագույն ռազմավարական դերը՝ օգնել կառուցվածքավորել բարդ նախագծերը, կիսել ռիսկերը, ներգրավել մասնավոր կապիտալ և ինտեգրել հայկական ձեռնարկությունները բարձր հավելյալ արժեքի եվրասիական շղթաներում։ Եզրափակելով՝ ցանկանում եմ նշել, որ ԵԱԶԲ-ի առաջնահերթությունները 2027-2031 թվականների նոր ռազմավարության շրջանակներում, որն այժմ մշակվում է, լիովին համապատասխանեցված են զարգացման մեր ազգային օրակարգին։ Ուղղություններ, որոնք Բանկը բնորոշում է որպես ռազմավարական առումով կրիտիկական նշանակություն ունեցող Հայաստանի ապագայի համար»,- ամփոփել է Հովհաննիսյանը:
