Արմինֆո. 2026 թվականին Հայաստանի տնտեսությունը շարունակել է աճել բարձր տեմպերով։ Այդ մասին հունիսի 15-ին հայտարարել է ԵԱԶԲ-ի վերլուծական աշխատանքի տնօրինության Երկրի վերլուծության կենտրոնի ավագ վերլուծաբան Անտոն Դոլգոովեչնին՝ 2026-2028 թվականների մակրոտնտեսական նոր կանխատեսմանը նվիրված առցանց շնորհանդեսի ժամանակ։
Նրա խոսքով, ս.թ. հունվար-ապրիլին Հայաստանում տնտեսական ակտիվությունը տարեկան կտրվածքով աճել է 6,9 տոկոսով ։ Հիմնականում աճն ապահովվում է բնակչությանը մատուցվող ծառայությունների և շինարարության հաշվին, ինչը տեղի է ունենում բնակչության եկամուտների բավականին բարձր աճի հաշվին: Վերսկսվել է նաև արդյունաբերության աճը, որը 4 ամսում աճել է 12%-ով ։ Այս պայմաններում ԵԱԶԲ-ը 2026 թվականին Հայաստանի տնտեսության աճ է կանխատեսում 6 տոկոսի սահմաններում։ Աճի հիմնական շարժիչ ուժը կլինի սպառողական բարձր ակտիվությունը։
Բացի այդ, ինչպես ընդգծել է Դոլգովեչնին, բարձր եկամուտները կնպաստեն բնակչության վարկավորման ծավալների ընդլայնմանը, որը, ապրիլի տվյալների համաձայն, արդեն աճել է 15,5 տոկոսով: Կպահպանվի նաև դրամական փոխանցումների բարձր մակարդակը, որոնք 4 ամսում ավելացել են ավելի քան 17%-ով, Ռուսաստանի ՀՆԱ-ի ակնկալվող աճի պայմաններում կարելի է ակնկալել այդ դինամիկայի բարելավում: Հայաստանում տնտեսական ակտիվության ընդլայնմանը կնպաստի նաև ներդրումների աճը, որը ս.թ. առաջին եռամսյակում կազմել է 7 տոկոս: Ընդ որում, ներդրումների հիմնական աղբյուրը երկրի պետբյուջեն է։ ԵԱԶԲ-ի գնահատականներով՝ Հայաստանում կապիտալ ծախսերը կարող են պահպանվել ՀՆԱ-ի 5,7 տոկոսի սահմաններում ՝ կանխատեսվող ողջ հորիզոնում ։ Բանկի կանխատեսումներով, Հայաստանի տնտեսության աճի բարձր տեմպերը կպահպանվեն նաև 2027-2028թթ., որի ընթացքում ՀՆԱ-ի միջին աճը կկազմի 5.5%:
Միաժամանակ, երկրում դիտվում է գնաճի արագացում, որն ապրիլին հասել Է 5,3 տոկոսի, ինչը բարձր է 3 տոկոս թիրախային ցուցանիշից: Գնաճի հիմնական պատճառը սննդամթերքի 9.5% թանկացումն է:
Պատճառը արտաքին գործոններն են․ համաշխարհային գների աճը՝ ինչպես անմիջապես պարենային ապրանքների, այնպես էլ էներգակիրների համար, որոնք խթանել են լոգիստիկայի գների աճը։ Այնուամենայնիվ, ինչպես կարծում են բանկում, մայիս-հունիս ամիսներին գագաթնակետն անցնելուց հետո Հայաստանում գնաճը կսկսի դանդաղել եւ տարեվերջին այն կկազմի մոտ 4 - 4,4 տոկոս: Երկրում գնաճի աճի տեմպերի դանդաղմանը կնպաստեն ազգային արժույթի ՝ դրամի ամուր փոխարժեքն ու վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի սպասվող բարձրացումը։ Հայաստանում գնաճը 2027-2028թթ. կկայունանա թիրախային մակարդակի սահմանին մոտ։ ԵԱԶԲ-ում կարծում են, որ, հաշվի առնելով առկա ռիսկերը, մինչև 2026 թվականի ավարտը վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը կարող է բարձրացվել մինչև 7,5% ՝ ներկայիս 6,6% - ի փոխարեն։ Դա թույլ կտա սառեցնել ներքին մեծ պահանջարկը և սահմանափակել համաշխարհային գների աճի ազդեցությունը ապրանքների և լոգիստիկայի վրա։ 2028 թվականին ԵԱԶԲ-ն ակնկալում է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի զգուշավոր նվազեցում։
Դրամի փոխարժեքն առայժմ մնում է կայուն՝ չնայած տարեսկզբի համեմատ դոլարի և եվրոյի նկատմամբ 4,4% - ով արժևորմանը: Այստեղ աջակցության կարևոր գործոն է դրամական փոխանցումների բարձր մակարդակը։ Բացի այդ, արտաքին կայունությունն ուժեղացնում են միջազգային պահուստները, որոնք մարտին հասել են ռեկորդային մակարդակի՝ 5,5 մլրդ դոլարի, ինչը թույլ է տալիս անցավ զսպել դոլարի և եվրոյի կտրուկ տատանումները։
Այս պայմաններում ԵԱԶԲ-ը 2026 թվականին ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ դրամի միջին փոխարժեքը կանխատեսում է 376 դրամի սահմաններում, նույն մեծությունը կանխատեսվում է 2027-2028թթ. համար, դրամի փոխարժեքի որոշակի թուլացում հնարավոր է ներդրումային և սպառողական ակտիվության ընդլայնման ֆոնին։ Բացի այդ, իր ազդեցությունը կունենա նաև հումքի և պարենամթերքի գների համաշխարհային աճը։
