Ուրբաթ, 15 Մայիսի 2026 12:45
Մարիաննա Մկրտչյան

ԵԱԶԲ-ում ՆԶԲ-ի տարեկան ժողովում պատմել են, թե ինչպես կարող են ԲԶԲ-երն արագացնել Եվրասիայի տնտեսության աճը

ԵԱԶԲ-ում ՆԶԲ-ի տարեկան ժողովում պատմել են, թե ինչպես կարող են ԲԶԲ-երն արագացնել Եվրասիայի տնտեսության աճը

Արմինֆո.Նոր զարգացման բանկի (ՆԶԲ) տարեկան ժողովի շրջանակներում Եվրասիական զարգացման բանկը (ԵԱԶԲ) կազմակերպել է "Ինչպես կարող են բազմակողմ զարգացման բանկերը (ԲԶԲ) ֆինանսավորել նորարարությունները" սեմինար։

 

Ինչպես հաղորդում է բանկի մամուլի ծառայությունը, ԵԱԶԲ-ը  միջոցառմանը հավաքել է Իսլամական զարգացման բանկի (IsDB, Սաուդյան Արաբիա), Պեկինի համալսարանի (PKU, Պեկին), Զարգացման ֆինանսավորման համագործակցության բազմակողմ կենտրոնի (MCDF, Պեկին), Տնտեսական աճի ինստիտուտի (IEG, Հնդկաստան) բարձր մակարդակի ներկայացուցիչներին:

 

Բանկում հիշեցրել են, որ վերջին տասնամյակների ընթացքում Եվրասիայի երկրները զգալի առաջընթաց են գրանցել. ԵԱԶԲ մասնակից պետությունների տնտեսություններն աճել են տարեկան միջինը 3,6 տոկոսով, իսկ Կենտրոնական Ասիայի երկրները՝ տարեկան մոտ 6 տոկոսով ՝ առաջ անցնելով համաշխարհային ցուցանիշներից: Հետագա զարգացումը պահանջում է անցում կատարել տնտեսական աճի ավելի բարդ մոդելի, որը հիմնված է նորարարության, արդյունաբերական բազայի և մարդկային կապիտալի վրա:

 

Նորարարությունն արդեն դարձել է բազմակողմ զարգացման բանկերի (ԲԶԲ) գործունեության բոլոր ուղղությունների միջանցիկ տարրը ' ենթակառուցվածքից մինչև Էներգետիկա և առողջապահություն: Այս համատեքստում ԲԶԲ-երի դերը վերաիմաստավորվում է:

 

Քննարկումը կառուցված էր ԵԱԶԲ-ի առաջարկած երեք գաղափարների շուրջ․ դրամաշնորհների և տեխնիկական աջակցության միջոցով նորարարական միջավայրի ամրապնդում; բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության ֆինանսավորում և նոր տիպի ենթակառուցվածքի զարգացում:

 

Բանախոսներն ընդգծել են, որ նորարարությունների արդյունավետ ֆինանսավորման համար զարգացման բանկերը պետք է դուրս գան ավանդական վարկավորման շրջանակներից և ավելի ակտիվորեն օգտագործեն համաֆինանսավորման մեխանիզմները, վենչուրային պարտքային ֆինանսավորման գործիքները և ներդրումներ կատարեն ընկերությունների կապիտալում:

 

Մասնակիցները կարևորել են ԲԶԲ-երի աշխատանքը ավելի ռիսկային նախագծերի հետ և ոլորտային փորձագետների դերը ԲԶԲ-երի գործունեության մեջ:

 

Քննարկման առանցքում են հայտնվել նաև հեռանկարային տեխնոլոգիական ալիքները, որոնք բազմակողմ զարգացման բանկերը նպատակահարմար են համարում հաշվի առնել իրենց աշխատանքում: Մասնավորապես, ԵԱԶԲ-ի տվյալներով ՝ կենսատեխնոլոգիաների շուկան, որն այսօր գնահատվում է 2 տրլն դոլար, 2030-ականների կեսերին կարող է աճել մինչև 6 տրիլիոն դոլար՝ դառնալով համաշխարհային աճի առանցքային շարժիչ ուժերից մեկը:

 

ԵԱԶԲ վարչության նախագահի տեղակալ - գլխավոր տնտեսագետ Եվգենի Վինոկուրովն ընդգծել է, որ աշխարհը մտնում է տեխնոլոգիական փոխակերպման նոր փուլ, որտեղ ԱԲ-ը, կենսատեխնոլոգիաները, ռոբոտատեխնիկան և մի քանի այլ բարձր տեխնոլոգիական ուղղություններ դառնում են աճի շարժիչ ուժ: "Բայց նորարարությունները վակուումում չեն առաջանում։ Նրանց անհրաժեշտ են ենթակառուցվածք, ինստիտուտներ և երկարաժամկետ ֆինանսավորում։ Այստեղ բազմակողմ զարգացման բանկերը կարող են համակարգային դեր խաղալ ՝ ոչ թե փոխարինելով վենչուրային կապիտալը, այլ արդյունաբերության և ենթակառուցվածքների մեջ ներդրումների միջոցով ՝ ստեղծելով պայմաններ, որոնց դեպքում նոր տեխնոլոգիաները վերածվում են տնտեսության իրական ճյուղերի", - ընդգծել է նա։

 

Իր հերթին՝ ԵԱԶԲ - ի նախագծային բլոկի ղեկավարի առաջին տեղակալ-գործադիր տնօրեն Մարիա Պրոզորովան նշել է, որ նորարարությունները թույլ են տալիս զարգացող երկրներին բացահայտել տնտեսական ներուժը: "Լավագույն միջոցը արդյունաբերական նախագծերի ֆինանսավորումն է, իսկ տեխնիկական աջակցությունը կարող է բազմապատկել այդ ազդեցությունը ։ Արդյունաբերությունը աճի և ինտեգրման շարժիչ ուժն է: Պատահական չէ, որ նրա մասնաբաժինը ԵԱԶԲ-ի պորտֆելում գրեթե 40 տոկոս է", - հայտարարել է նա։

 

Եվրասիական զարգացման բանկը (ԵԱԶԲ) բազմակողմ զարգացման բանկ է, որը ներդրումային գործունեություն է իրականացնում եվրասիական տարածքում: Արդեն 20 տարի ԵԱԶԲ-ն աջակցում է անդամ երկրների տնտեսական կապերի ամրապնդմանն ու ընդլայնմանը և համակողմանի զարգացմանը: 2025 թվականի դեկտեմբերի վերջին ԵԱԶԲ-ի կուտակված պորտֆելում կա 326 նախագիծ ՝ 19,6 մլրդ ԱՄՆ դոլարի ընդհանուր ներդրումներով։ ԵԱԶԲ-ի պորտֆելում հիմնական մասնաբաժինը զբաղեցնում են ինտեգրացիոն ազդեցություն ունեցող նախագծերը տրանսպորտային ենթակառուցվածքի, թվային համակարգերի, կանաչ էներգետիկայի, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության և մեքենաշինության ոլորտներում: Բանկն իր գործունեության ընթացքում առաջնորդվում է ՄԱԿ-ի Կայուն զարգացման նպատակներով և ESG սկզբունքներով:

 

ԵԱԶԲ-ն 2022-2026 ռազմավարության շրջանակներում իրականացնում է 3 մեգանախագիծ ՝ "Կենտրոնական Ասիայի ջրաէներգետիկ համալիր", "Եվրասիական տրանսպորտային կարկաս", "Եվրասիական ապրանքափոխադրող ցանց" ։