Չորեքշաբթի, 18 Նոյեմբերի 2026 14:04
Ալինե Գրիգորյան

Նարեկ Կարապետյան․ Հայաստանին զարգացման, ոչ թե սպառման բյուջե է պետք

Նարեկ Կարապետյան․ Հայաստանին զարգացման, ոչ թե սպառման բյուջե է պետք

ԱրմԻնֆո.  Հայաստանին անհրաժեշտ է ոչ թե սպառողական բյուջե, այլ երկրի ապագայի կառուցմանն ուղղված բյուջե։ Այս մասին խորհրդարանում լրագրողների հետ զրույցում հայտարարել է «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանը, որտեղ այսօր  քննարկվում է 2027 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը։

Անդրադառնալով այն հանգամանքին, որ Հայաստանի ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը չի կարողացել նշել 2026 թվականի բյուջեի պակասուրդի չափը՝ Կարապետյանը հայտարարել է, որ երկրի գլխավոր ֆինանսիստը պետք է իմանա երկրի բյուջեի առնվազն հիմնական մակրոտնտեսական ցուցանիշները՝ եկամուտները, ծախսերը և պակասուրդը։ "Ես նախարարին դեռ այլ հարցեր չեմ տվել, այլ միայն հետաքրքրվել եմ պակասուրդի չափով, որը կազմում է $1,3 մլրդ։ Ավելին, այս ցուցանիշներն արդեն ներկայացվել էին մեր խմբակցության կողմից փակ նիստի շրջանակներում։ Սա լուրջ խնդիր է, որի մասին հասարակությունը պետք է տեղեկացված լինի", - հայտարարել է Կարապետյանը

Նա նաև մեկնաբանել է նախարարի կողմից բյուջեն հրթիռի արձակման հետ համեմատելը։ Այս առնչությամբ ընդդիմադիր խմբակցության ղեկավարը նշել է, որ երազում է նման բյուջեի, այլ ոչ թե նման պակասուրդով բյուջեի մասին։ "Եթե խորանանք, ապա, օրինակ, տնտեսական զարգացման շրջանակներում տնտեսական սուբյեկտների կողմից աշխատատեղերի ստեղծման երկարաժամկետ ծախսերը կազմում են բյուջեի ընդամենը 0,5%-ը։ Սա ակնհայտորեն ցույց է տալիս իշխանությունների առաջնահերթությունները և վկայում այն մասին, որ մեր առջև սպառողական բյուջե է, այլ ոչ թե ապագայի կառուցմանն ուղղված բյուջե։ Իշխանությունները դրա օգտագործման նկատմամբ սպառողական մոտեցում են ցուցաբերում", - կարծում է քաղաքական գործիչը։

Մեկնաբանելով Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունները երկրում գրանցված աշխատատեղերի թվի աճի վերաբերյալ՝ Կարապետյանը պարզաբանել է, որ կարևոր է ոչ միայն դրանց քանակը, այլև այն ոլորտները, որտեղ դրանք ստեղծվում են։ Նրա խոսքով՝ զբաղվածության աճը նախևառաջ պետք է ապահովվի այն ոլորտներում, որոնք լրացուցիչ օգուտ են բերում տնտեսությանը, նպաստում են արտահանմանը և հնարավորություն են տալիս Հայաստանում կազմակերպել այն ապրանքների արտադրությունը, որոնք այսօր ներմուծվում են այլ երկրներից։ "Նման ուղղություններով աշխատատեղերի ստեղծումը տասնապատիկ ավելի մեծ ազդեցություն կտա։ Մարդիկ կարող են գրանցվել տարբեր ուժային կառույցներում, սակայն դա չի ամրապնդում պետության հիմքը", - վստահ է «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավարը։

Այս հարցի լուծման համար իրենց քաղաքական ուժի գլխավոր առաջարկը Կարապետյանը համարել է արդյունաբերականացման իրականացումը։  Նշենք, որ Հայաստանի 2027 թվականի բյուջեի նախագծի քննարկման ընթացքում Հովհաննիսյանը, արձագանքելով ընդդիմության կողմից Հանրապետության առևտրային հաշվեկշռի կրճատման և երկրի պակասուրդի աճի վերաբերյալ բարձրացված հարցին, հայտարարել է, որ դա չի համապատասխանում իրականությանը։  Նախարարի խոսքով՝ Հայաստանը ոչ միայն արդյունավետորեն լուծել է պետական բյուջեի պակասուրդի խնդիրը, այլև զգալիորեն ավելացրել է արտաքին պահուստները։ Նրա խոսքով՝ 2026 թվականի հոկտեմբերի վերջի դրությամբ այդ ծավալները կազմել են շուրջ $7,2 մլրդ, ինչը ռեկորդային մակարդակ է՝ գրեթե կրկնակի գերազանցելով 2021 թվականի ցուցանիշը։

Հիշեցնենք, որ Հայաստանի 2027 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը, որը կառավարության կողմից հաստատվել է 2026 թվականի հոկտեմբերի 1-ին և քննարկվել խորհրդարանական հանձնաժողովներում, նախատեսում է պետական գանձարանի եկամուտները հասցնել 3 տրլն 604 մլրդ դրամի, ինչը կազմում է ՀՆԱ-ի 26,6%-ը։ Դրանցից հարկային եկամուտները՝ 3 տրլն 463 մլրդ դրամ (ՀՆԱ-ի 25,4%)։ Ծախսերը նախատեսված են 4 տրլն 072 մլրդ դրամի մակարդակում, պետական բյուջեի պակասուրդը կկազմի 468,18 մլրդ դրամ, ինչը կազմում է ՀՆԱ-ի 3,4%-ը (համեմատության համար՝ 2026 թվականի բյուջեում պակասուրդը կազմում էր 537 մլրդ դրամ)։ Պակասուրդի ծածկումը նախատեսվում է ներքին (մոտ 187,5 մլրդ դրամ) և արտաքին աղբյուրների հաշվին։ ՀՆԱ-ի դեֆլյատորը սահմանվել է 3,1% մակարդակում։ Ուժային բլոկի ծախսերը կկազմեն 835 մլրդ դրամ, կապիտալ ծախսերինը՝ 761 մլրդ դրամ։