
Արմինֆո. Հայաստանի ֆինանսական համակարգը հասել է շրջադարձային կետի։ Այս մասին նոյեմբերի 18-ին հայտարարեց ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը՝ Ազգային ժողովին ներկայացնելով 2027 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը։
Նրա խոսքով՝ նորարարական ֆինանսական համակարգեր ստեղծելու նպատակը դրվել էր երեք տարի առաջ, և դա, ի վերջո, իրականացվեց։ 2021-2025 թվականներին տնտեսությունը գրանցել է միջին տարեկան 7.9% աճ։ 2027 թվականին, նշեց Հովհաննիսյանը, պետական բյուջեի ծախսերը կկրկնապատկվեն 2021 թվականի համեմատ՝ հասնելով 4 տրիլիոն դրամի, ինչը ճշգրիտ ցույց է տալիս շրջադարձային կետը։ 2022 թվականի համեմատ կապիտալ ծախսերը նույնպես կկրկնապատկվեն, ինչը, ըստ նախարարի, նշանակում է ոչ միայն նոր ենթակառուցվածքների ստեղծում, այլև պետական և մասնավոր հատվածների հզորությունների մեծացում։ «Կապիտալ ծախսերի իրականացումը միայն գումարի հարց չէ, այլ, առաջին հերթին, պետական կառավարման համակարգերի համաժամանակյա գործունեության կարողությունների մեծացում։ Եվ եթե մենք այսօր գրանցել ենք այս արդյունքը, կարող ենք ասել, որ զարգացումը իսկապես շրջադարձային կետ է եղել», - ասաց Հովհաննիսյանը՝ հիշեցնելով, որ Հայաստանի 2027 թվականի պետական բյուջեն կառավարության հնգամյա ծրագրի շրջանակներում առաջին բյուջեն է, որը պետք է ֆինանսավորի նախորդ փուլի բարեփոխումները և ամուր հիմք ստեղծի ապագա ծրագրերի իրականացման համար։
Նախարարը նշեց, որ հաջորդ տարվա համար կանխատեսվում է 5.8% տնտեսական աճ, իսկ միջնաժամկետ հեռանկարում տարեկան ՀՆԱ-ի աճը կանխատեսվում է 6%-ի սահմաններում։ Անվանական համախառն ներքին արդյունքը կանխատեսվում է 13 տրիլիոն 614 միլիարդ դրամի չափով, ինչը կրկնակի գերազանցում է 2021 թվականի ցուցանիշը։
Հովհաննիսյանը հիշեցրեց, որ Ազգային ժողովի հանձնաժողովներում քննարկումների ժամանակ ընդդիմությունը հաճախակի բարձրացրել է երկրի առևտրային հաշվեկշռի կրճատման և աճող դեֆիցիտի հարցը՝ այդ հանգամանքները վերագրելով բացառապես արտաքին գործոններին, ինչը չի համապատասխանում իրականությանը։ Նախարարի խոսքով՝ Հայաստանը ոչ միայն արդյունավետորեն լուծել է պետական բյուջեի դեֆիցիտի խնդիրը, այլև զգալիորեն մեծացրել է իր արտաքին պահուստները։ 2026 թվականի հոկտեմբերի վերջի դրությամբ այդ ծավալները կազմել են մոտ 7.2 միլիարդ դոլար, ինչը ռեկորդային մակարդակ է, գրեթե կրկնակի գերազանցելով 2021 թվականի ցուցանիշը։ Հայաստանը նաև գրավիչ երկիր է դառնում կապիտալի շուկայի զարգացման համար՝ ներգրավելով ինչպես ուղղակի ներդրումներ, այնպես էլ վարկային պորտֆելներ։ Ավելին, աճ է նկատվում մասնավոր հատվածում, այդ թվում՝ անշարժ գույքի շուկայում։ Սա չի իրականացվել արտաքին շուկաներից նոր վարկեր ներգրավելով։ Ընդհակառակը, հետևողական ջանքեր են գործադրվել պետական պարտքի կառուցվածքը փոխելու համար, որի արդյունքում արտաքին փոխառության մասնաբաժինը նվազել է, իսկ ներքին փոխառությունը՝ աճել։
2026 թվականի հոկտեմբերի 1-ին կառավարության կողմից հաստատված և խորհրդարանական հանձնաժողովներում քննարկված Հայաստանի 2027 թվականի պետական բյուջեի նախագծով նախատեսվում է պետական գանձարանի եկամուտները հասցնել 3 տրիլիոն 604 միլիարդ դրամի կամ ՀՆԱ-ի 26.6%-ի։ Դրանից հարկային եկամուտները կկազմեն 3 տրիլիոն 463 միլիարդ դրամ (ՀՆԱ-ի 25.4%-ը)։ Ծախսերը կանխատեսվում են 4 տրիլիոն 072 միլիարդ դրամի չափով, որի արդյունքում բյուջեի դեֆիցիտը կկազմի 468.18 միլիարդ դրամ կամ ՀՆԱ-ի 3.4%-ը (համեմատության համար՝ 2026 թվականի բյուջեում դեֆիցիտը կազմել է 537 միլիարդ դրամ): Դեֆիցիտը նախատեսվում է ծածկել ներքին (մոտավորապես 187.5 միլիարդ դրամ) և արտաքին աղբյուրների հաշվին: ՀՆԱ-ի դեֆլյատորը սահմանվել է 3.1%: Էներգետիկ ոլորտի ծախսերը կկազմեն 835 միլիարդ դրամ, իսկ կապիտալ ծախսերը՝ 761 միլիարդ դրամ: