Արմինֆո.Չաշխատող քաղաքացիների ներգրավումը տնտեսության մեջ և գործազրկության նվազեցումը կարող են փոխհատուցել Հայաստանի աշխատունակ բնակչության կրճատումը։ Այդպիսի եզրակացություն է ներառում Կայունացման և զարգացման եվրասիական հիմնադրամի (ԿԶԵՀ) "Տնտեսական աճ, ժողովրդագրություն և աշխատաշուկա. իրականություն և մարտահրավերներ" զեկույցը, որը ներկայացվել է Աստանայում ԿԶԵՀ-ի միջազգային տնտեսական խորհրդաժողովում:
Զեկույցի հեղինակները նշում են, որ 2010-2024 թվականներին Հայաստանի տնտեսությունն աճել է 2,1 անգամ, իսկ 2022-2025 թվականներին՝ տարեկան միջինը 8,5 տոկոսով։ Նշանակալի դեր են խաղացել պետական ներդրումները, այդ թվում ՝ "Հյուսիս - Հարավ" տրանսպորտային միջանցքում։
"Իրական աշխատավարձն աճել է 60%-ով, աղքատության մակարդակը 36%-ից նվազել է մինչև 21,7%: Զգալիորեն փոխվել է նաև զբաղվածության կառուցվածքը. ոչ ֆորմալ զբաղվածների մասնաբաժինը 52%-ից կրճատվել է մինչև 30%։ Հայաստանն ավարտել է ժողովրդագրական անցումը, և մինչև 2040 թվականը նրա աշխատունակ բնակչությունը կկրճատվի 12%-ով կամ 230 հազարով", - նշում են վերլուծաբանները ԿԶԵՀ-ի զեկույցում:
Զեկույցի հաշվարկների համաձայն, զբաղվածության ներկայիս մակարդակի պահպանման դեպքում աշխատողների թիվը կնվազի մոտ 130 հազարով, սակայն տնտեսական ակտիվության աճը եւ գործազրկության նվազումը կարող են ամբողջությամբ փոխհատուցել այդ կրճատումը: Պահուստը զգալի է. գործազրկությունը 2024 թվականին կազմել է 13,4 տոկոս, 15-24 տարեկան երիտասարդների շրջանում՝ 27 տոկոս։
Հիմնադրամն ուշադրություն է հրավիրում նաև նոր հնարավորությունների վրա։ Մասնավորապես, բարենպաստ պայմանների դեպքում աշխատանքի առաջարկի կրճատումը կարող է խթան հանդիսանալ տնտեսության տեխնոլոգիական նորացման համար։ Աշխատաշուկայի համար ռեսուրս են ծառայում նաև երկիր ժամանող մասնագետները, այդ թվում ՝ բարձր որակավորում ունեցողները։ Իսկ սոցիալական օգնության հասանելիության կանոններում 2026 թվականին ընդունված փոփոխությունները կօգնեն ավելի ճշգրիտ գնահատել զբաղվածության իրավիճակը։
Կայունացման և զարգացման եվրասիական հիմնադրամը (ԿԶԵՀ) 9,8 մլրդ դոլար ծավալով տարածաշրջանային ֆինանսական մեխանիզմ է, որը հիմնադրվել է 2009 թվականին Հայաստանի Հանրապետության, Բելառուսի Հանրապետության, Ղազախստանի Հանրապետության, Ղրղզստանի Հանրապետության, Ռուսաստանի Դաշնության և Տաջիկստանի Հանրապետության կողմից: ԿԶԵՀ-ի առանցքային մանդատը մասնակից պետությունների տնտեսական և ֆինանսական կայունության ապահովմանը, ինչպես նաև դրանց կայուն զարգացմանն աջակցելն է: ԿԶԵՀ-ը ֆինանսական անվտանգության գլոբալ ցանցի անբաժանելի մասն է, դրա տարածաշրջանային տարրը Եվրասիայի համար:
