Արմինֆո. Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կարծիքով ՝ մոդուլային ատոմային էլեկտրակայանների հզորությունները բավարար չեն լինի ՝ հաշվի առնելով Հայաստանում արհեստական բանականության զարգացման հեռանկարները: Այդ մասին նա հայտարարել է լրագրողներին՝ հոկտեմբերի 1-ի ճեպազրույցում։
Եթե ավելի քան մեկ տարի առաջ Հայաստանը, նրա ասելով, դասվում էր արտադրվող էլեկտրաէներգիայի ավելցուկ ունեցող երկրների շարքին, ապա անցյալ տարվա օգոստոսին ԱՄՆ-ում մի շարք փաստաթղթերի ստորագրումից հետո, որին հաջորդեց մեր երկրում արհեստական բանականության գործարանների կառուցումը, Հայաստանն արդեն բախվել է էլեկտրաէներգիայի դեֆիցիտի:
«Հաստատված ներդրումային ծրագրերն այնպիսի ծավալի են, որ մենք արդեն դեֆիցիտ ունենք, քանի որ դրանք կծախսեն այն ավելցուկը, որը եղել է։ Այսինքն, մենք պետք է մտածենք ներմուծման հնարավորությունների և սեփական աղբյուրների գեներացման մասին։ Գործարանները մեզ հիմա հարցնում են, թե ինչպես ենք նրանց անհրաժեշտ ծավալի էներգիա ապահովելու, և մենք արդեն դժվարանում ենք պատասխանել այդ հարցերին", - ասել է Փաշինյանը։
Նշելով, որ մինչև 2027 թվականի ավարտը Հայաստանը պետք է կողմնորոշվի նոր էներգաբլոկի մոդելի հարցում, վարչապետը չի բացառել, որ երկրի համար ամենատրամաբանական լուծումը կլինի 1000 ՄՎտ հզորությամբ ատոմակայանը:
Նշենք, որ Հայկական ԱԷԿ-ի երկրորդ էներգաբլոկի շահագործման ժամկետի երկարաձգման ծրագիրը նախատեսված է մինչեւ 2036 թվականը կայանի աշխատանքի համար՝ մինչեւ 2046 թվականը երկարաձգման հետագա քննարկման հեռանկարով: Երկարաձգման ծրագրի առաջին փուլը (մինչև 2026 թվականը) իրականացվել է Ռուսաստանի ֆինանսական աջակցությամբ (270 միլիոն դոլար վարկ և 30 միլիոն դոլար դրամաշնորհ): Հիմնական աշխատանքներն ուղղված էին սարքավորումների արդիականացմանը և թիվ 2 բլոկի անվտանգության հիմնավորմանը մինչև 2026 թվականը: "Հայկական ատոմային էլեկտրակայան"ՓԲԸ-ն և "Ռոսատոմ Սերվիս" ԲԸ-ն 2023 թվականի դեկտեմբերին պաշտոնական համաձայնագիր են կնքել կայանի ռեսուրսը ևս 10 տարով երկարաձգելու մասին։ Այդ նպատակով հատկացվել է շուրջ 165 մլն դոլար՝ նախագծի առաջին փուլի իրականացման ընթացքում տնտեսված միջոցներից։ Հայաստանի ղեկավարությունը և ԱԷԿ-ի ղեկավարությունը դիտարկում են մինչև 2041-2046թթ. էներգաբլոկի շահագործման հնարավորությունը՝ բոլոր փորձաքննություններն անցնելու և ՄԱԳԱՏԷ-ի հետ համաձայնեցնելու պայմանով:
Այդ ժամանակահատվածում պետք է որոշում կայացվի նոր կայանի վերաբերյալ։ Ընդ որում, ուսումնասիրվում են Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Չինաստանի եւ Հարավային Կորեայի առաջարկած ատոմային ռեակտորների մոդելները։
"Բոլոր գործընկերների հետ մենք թափանցիկ բանակցություններ ենք վարում։ Մեր որոշումը, որը կրելու է ռազմավարական բնույթ, պետք է հենվի հանրապետության շահերին համապատասխանող առավել շահավետ առաջարկի վրա", - ասել է կառավարության ղեկավարը։
