Արմինֆո. Հայաստանի միջազգային համախառն պահուստները (ՄՀՊ) մինչեւ 2026թ. սեպտեմբեր աճել են տարեկան 54%-ով կամ 2.3 մլրդ դոլարով՝ սահմանելով նոր ռեկորդ ավելի քան 6.532 մլրդ դոլարի մակարդակում, մինչդեռ, 2025թ. նույն ժամանակահատվածում աճն ավելի համեստ է եղել՝ 17.7% - ով կամ 638.7 մլն դոլարով՝ մինչև 4.243 մլրդ դոլար: Միայն օգոստոսին ՄՀՊ-ը աճել են չափավոր՝ 6% - ով (կամ 343.5 մլն դոլարով)՝ մեկ տարի առաջ նույն ամսվա 4.3%-ի (կամ 173.6 մլն դոլարի) դիմաց։ Ս. թ. 8 ամսվա ընթացքում ՄՀՊ-ն աճել են 28,4%-ով (կամ 1.446 մլրդ դոլարով), մինչդեռ, մեկ տարի առաջ նույն ժամանակահատվածում արձանագրվել է համեմատաբար համեստ աճ ՝ 15,1% - ով (կամ 558 մլն դոլարով): Այդ մասին են վկայում ՀՀ Կենտրոնական բանկի տվյալները։
Մասնավորապես, 2026թ. օգոստոսին ՄՀՊ-ի տարեկան աճը պայմանավորված էր արտաքին ակտիվների 54,3% - ով և մինչև 6,521 մլրդ դոլար համանման աճով, ԱՄՀ-ում SDR-ի մասնաբաժնի 35% - ով և մինչև 10,3 մլն դոլար անկմամբ, մինչդեռ, 2025թ.նույն ժամանակահատվածում երկու ցուցանիշներն էլ նույն 18% աճ են գրանցել։
Ընթացիկ տարվա 8 ամիսների ընթացքում ՄՀՊ-ի աճը բխում էր ՍԿՎ-ում արտաքին ակտիվների 28,3% համանման աճից' ԱՄՀ-ում SDR-ի մասնաբաժնի 7,7 անգամ աճի դեպքում, ինչը նկատվել է մեկ տարի առաջ նույն ժամանակահատվածում, երբ առաջինի 14,8% աճն ուղեկցվել էր երկրորդի 8 անգամ աճով: Միայն այս տարվա օգոստոսին ՍԿՎ-ում արտաքին ակտիվների աճը արագացել է 5%-ից մինչև 6%, իսկ ԱՄՀ-ում SDR-ի մասնաբաժնի դինամիկան 14 անգամ տպավորիչ աճից հասել է 40% էական անկման, մինչդեռ, մեկ տարի առաջ օգոստոսին լճացումից առաջինների ելքը 5% աճի ուղեկցվել է երկրորդի անկման արագացմամբ՝ 1% - ից մինչև 33%։
Նշենք, որ Հայաստանի միջազգային համախառն պահուստները 2025 թվականին աճել են 38% - ով կամ 1.4 մլրդ դոլարով՝ կազմելով 5.086 մլրդ դոլար, մինչդեռ, 2024 թվականին գրանցվել է թույլ աճ ՝ 2.2% - ով կամ 76.2 մլն դոլարով՝ մինչև 3.685 մլրդ դոլար: Մասնավորապես, արտաքին ակտիվները ՍԿՎ-ում աճել են 38.1% - ով և կազմել 5.085 մլրդ դոլար, ԱՄՀ-ում SDR-ի մասնաբաժնի 32.1% - ով, մինչեւ 1,3 մլն դոլար անկման դեպքում, մինչդեռ, 2024 թվականին դիտվել է առաջինների 2,1% թույլ աճ, իսկ երկրորդների՝ 4 անգամ ցատկ Հարկ է նշել, որ 2023 թվականի օգոստոսին և ՄՀՊ-ն և ՍԿՎ-ի արտաքին ակտիվները հասել են ռեկորդային մակարդակի, համապատասխանաբար 4.220 մլրդ դոլարի և 4.217 մլրդ դոլարի, որը հաջողվել է գերազանցել երկու տարի անց՝ հետագա ամսական նոր ռեկորդի սահմանմամբ և 2026 թվականին այդ միտման շարունակմամբ, իսկ ԱՄՀ-ում SDR-ի մասնաբաժնի պատմական առավելագույնը գրանցվել է 2021 թվականի օգոստոսին՝ 178.2 մլն դոլար։ Հայաստանի ՄՀՊ-ում բանկային ոսկու մասնաբաժինը զրոյացվել է դեռևս 2003 թվականի դեկտեմբերին։
Հիշեցնենք, որ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ) SBA (Stand-By Arrangement) նոր համաձայնագրի շրջանակներում 2026թ. հունիսի առաջին տասնօրյակում Հայաստանի համար բացել է 18.4 մլն SDR (մոտ 25.1 մլն դոլար) համարժեք գումարի Stand-By վարկի հասանելիություն, ինչի արդյունքում հասանելի միջոցների ընդհանուր ծավալը 2025թ. դեկտեմբերին ծրագրի մեկնարկից ի վեր հասել է 36.8 մլն SDR (մոտ 50.2 մլն դոլար): SBA-ի նպատակն է աջակցել պետական քաղաքականությանը և բարեփոխումների ծրագրին ՝ մակրոտնտեսական կայունության պահպանման, կայուն և ներառական աճի խթանման և անորոշության պայմաններում անկման ռիսկերից պաշտպանություն ապահովելու համար:
Մինչ այդ՝ 2025թ. դեկտեմբերի սկզբին, ԱՄՀ գործադիր խորհուրդը հաստատել էր Հայաստանի հետ SBA (Stand-By Arrangement) եռամյա նոր համաձայնագիրը stand-by պահուստային վարկի վերաբերյալ ՝ 128.8 մլն SDR կամ մոտ 175 մլն դոլար ընդհանուր գումարով (ԱՄՀ-ում Հայաստանի քվոտայի 100% - ը)։ Միևնույն ժամանակ, ԱՄՀ-ն ավարտել է նախորդ վեցերորդ վերանայումը SBA համաձայնագրի շրջանակներում, որի գործողության ժամկետը լրանում էր 2025 թվականի դեկտեմբերի 11-ին:
