Արմինֆո. Հայաստանի երկաթուղիների (ԵՈՒ) կառավարման կոնցեսիայի փոխանցումը Ղազախստանին բավական քննարկվող հարց է Երեւանում։ Այդ մասին սեպտեմբերի 24-ին հայտարարել է Ղազախստանի ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտի (ՂՌՀԻ) եվրոպական և ամերիկյան հետազոտությունների դեպարտամենտի առաջատար փորձագետ Ալիշեր Աբդռեշևը՝ APRI Armenia 2026 ֆորումի հարթակներում ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում:
Փորձագետի ասելով՝ այդ հարցում ավելորդ բանավեճ կամ քաղաքականացում չպետք է լինի։ "Երկու երկրների կառավարությունների մակարդակով ինչ-որ աշխատանք, հավանաբար, կարող է տարվել, բայց առայժմ փորձագիտական մակարդակով մենք մինչեւ վերջ չենք հասկանում, թե ինչ պայմաններ կառաջարկվեն, եւ ինչ գործնական ասպեկտներ են քննարկվում", - նշել է Աբդռեշեւը:
Հիշեցնենք, որ դեռևս այս տարվա փետրվարին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սկսել էր բարձրացնել ռուսական կոնցեսիան երրորդ բարեկամ կողմի փոխանցելու անհրաժեշտության հարցը: Որպես տարբերակ նա նշել էր Ղազախստանը, ԱՄԷ-ն և Կատարը։ Մարտի 26-ին Փաշինյանը հայտնել էր, որ Երևանը դեմ չէ հանրապետության երկաթուղիների կառավարման կոնցեսիայի փոխանցմանը ղազախական ընկերությանը, եթե այդ հարցում համաձայնություն ձեռք բերվի Ռուսաստանի հետ: Նա դա հիմնավորել էր այն բանով, թե, իբր, Երևանը կորցնում է իր մրցակցային առավելությունները, և երկաթուղու հարցը պետք է լուծել Ռուսաստանի հետ "բարեկամական, եղբայրական տրամաբանությամբ"։
Ռուսաստանի ԱԳՆ ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան տարօրինակ էր համարել Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունն այն մասին, որ հայկական երկաթուղիների ռուսական կոնցեսիոն կառավարումը հայկական կողմի համար մրցակցային կորուստներ է ստեղծում: Նա ընդգծել էր, որ ռուսական օպերատորն այն կառույցն է, որը Հայաստանի Հանրապետությանը ոչ թե զրկում է մրցակցային առավելություններից, այլ, հակառակը, ստեղծում է դրանք:
"Ուշագրավ է, որ ապրիլի 6-ին «Կազախստան տեմիր ժոլի» ԲԸ-ում և Ղազախստանի Տրանսպորտի նախարարությունում հայտարարել էին, որ "ղազախական կողմը ներկայումս բանակցություններ չի վարում Հայկական երկաթուղիների ռուսական կոնցեսիայի ձեռքբերման շուրջ":
Նշենք, որ "ՀԿԵ" ՓԲԸ-ն "Ռուսական երկաթուղիներ" ԲԲԸ-ի 100% դուստր ընկերությունն է։ 2008 թվականի փետրվարի 13-ին Երևանում "Ռուսական երկաթուղիներ" ԲԲԸ և Հայաստանի Հանրապետության միջև ստորագրվել է հանրապետության երկաթուղային տրանսպորտի համակարգը "ՀԿԵ" ՓԲԸ կառավարմանը փոխանցելու մասին կոնցեսիոն պայմանագիրը: Պայմանագրի համաձայն, կոնցեսիոն կառավարման ժամկետը 30 տարի է՝ կողմերի փոխադարձ համաձայնությամբ աշխատանքի առաջին քսան տարիներից հետո ևս 10 տարով երկարաձգելու իրավունքով։ "ՀԿԵ" ՓԲԸ-ի խնդիրները ներառում են ՀՀ երկաթուղու ենթակառուցվածքի արդիականացում, Հայաստանին սահմանակից պետությունների հետ համագործակցության զարգացում, ներհանրապետական և միջազգային ուղևորային և բեռնատար հաղորդակցության զարգացում: Ընկերության կողմից իրականացվող ներդրումների չափը կազմում է 572 մլն դոլար: "ՀԿԵ" ՓԲԸ իր գործունեությունը սկսել է 2008թ. հունիսի 1 – ից։
