Արմինֆո. Հայաստանի Կենտրոնական բանկը վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը բարձրացրել է 6,5%-ից մինչև 6,75%՝ ինը ամիս անփոփոխ թողնելուց հետո։ Նման որոշում է կայացվել ՀՀ ԿԲ Խորհրդի սեպտեմբերի 15-ի նիստում։ Որոշման համաձայն, նույնքան՝ 0,25 տոկոսային կետով բարձրացվել են նաեւ լոմբարդային ռեպո տոկոսադրույքները՝ 8.25%, և բանկերից ներգրավված ավանդների տոկոսադրույքները՝ մինչև 5,25%։
Ընդհանուր առմամբ, 2023թ. կեսերից մինչև 2026թ. առանցքային տոկոսադրույքն իջեցվել է 4,25 տ. կ. - ով՝ պատմական առավելագույն 10,75%-ից մինչև 6,5% 2025թ. դեկտեմբերին՝ այդ մակարդակում մնալով մինչև ս. թ. սեպտեմբերի 15-ը: Ըստ այդմ, տվյալ ժամանակահատվածում նույնքան (4,25 տ. կ. - ով) նվազել են լոմբարդային ռեպոների և բանկերից ներգրավված ավանդների տոկոսադրույքները՝ 2022թ. դեկտեմբերին արձանագրված (և մինչև հունիս 2023թ.) առավելագույն, համապատասխանաբար, 12,25% և 9,25%՝ մինչև ս. թ. օգոստոսյան 8% և 5%: Բայց վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի, լոմբարդային ռեպոների և բանկերից ներգրավված ավանդների տոկոսադրույքների այս մակարդակները հեռու էին 2020 թվականի երկրորդ կեսին արձանագրված, համապատասխանաբար, 4,25%, 5,75% և 2,75% նվազագույն նշաձողերից, իսկ այժմ էլ ավելի են հեռացել։
Վիճակագրական տվյալների համաձայն, 2026թ. օգոստոսին՝ 2025թ. օգոստոսի համեմատ, արձանագրվել է 4.4% գնաճ ՝ 2025թ. օգոստոսին՝ 2024թ. օգոստոսի համեմատ 3,6% գնաճի դիմաց։ Կենտրոնական բանկի կողմից հաշվարկվող տարեկան օգոստոսյան գնաճի բազային ցուցանիշը կազմել է 4.8%՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 3.7% գնաճի դիմաց:
ԿԲ խորհրդի՝ այս անգամ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը բարձրացնելու մասին որոշման մանրամասն հիմնավորումը ԿԲ նախագահ Մարտին Գալստյանը ներկայացնում է այսօր հրավիրված մամուլի ասուլիսում, որը հեռարձակվում է նաև առցանց ռեժիմով:
Հիշեցնենք, որ Հայաստանի Կենտրոնական բանկը 2,5 տարի (2020թ. դեկտեմբերից մինչև 2023թ. կեսերը) վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի բարձրացումից հետո ՝ նվազագույն 4,25% - ից մինչև առավելագույն 10,75% (այսինքն ՝ 6,5 տ. կ. - ով), սկսել էր նվազեցնել առանցքային տոկոսադրույքը սկսած 2023թ. հունիսի 13-ից՝ շարունակելով այդ քաղաքականությունը 2024 և 2025 թվականներին։ Մասնավորապես, 2025թ. փետրվարին առանցքային տոկոսադրույքը 7%-ից իջեցվել է մինչև 6,75% ՝ պահպանելով այդ մակարդակը մինչև դեկտեմբերի կեսերը, երբ հաջորդել է տարվա ընթացքում երկրորդ նվազումը մինչև 6,5%: Եվ այդ մակարդակը պահպանվել է մինչև 2026թ. սեպտեմբերի 15-ը, երբ դրան հաջորդել է բարձրացում մինչեւ 6,75%։
Նշենք, որ 2025 թվականից սկսած գնաճի թիրախավորված նշաձողը սահմանվել է 3%՝ +/- 1 տ.կ. թույլատրելի շեղումների միջակայքով (նախկին 4%-ի դիմաց, + / - 1,5 տ. կ. - ի դիմաց): Այս պահից Կենտրոնական բանկը դրամավարկային քաղաքականության վերաբերյալ որոշումներ կայացնելիս առաջնորդվում է գնաճի այդ թիրախային նշաձողով: Գնաճի թիրախավորված շեմի նվազեցումը երկարաժամկետ կայուն տնտեսական աճի հեռանկարների և հասարակության բարեկեցության բարձրացման ուղղությամբ ԿԲ-ի և կառավարության համատեղ մոտեցման իրականացման կարևոր նախադրյալ է:
