Արմինֆո.ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը սեպտեմբերի 9-ին e-draft.am հարթակում հանրային քննարկման է ներկայացրել "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" փակ բաժնետիրական ընկերության 100% բաժնետոմսերի նկատմամբ հանրության գերակա իրավունքը ճանաչելու մասին" կառավարության որոշման նախագիծը: Քննարկումները կշարունակվեն մինչև սեպտեմբերի 24-ը:
Որոշման նախագծի հիմնավորման համաձայն, "ՀԷՑ" ՓԲԸ-ն զբաղվում է Հայաստանի Հանրապետության ողջ տարածքում էլեկտրաէներգիայի բաշխմամբ՝ ապահովելով բնակչության, առողջապահության, կրթության, ջրամատակարարման, կապի համակարգերի և տնտեսության գործունեությունը: Նախագծում ասվում է, որ էլեկտրաբաշխիչ ցանցերը բնական մենաշնորհ են և ռազմավարական ենթակառուցվածք, որի խախտումն ուղղակիորեն ազդում է ազգային անվտանգության և հասարակական կայունության վրա:
Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի որոշմամբ դադարեցվել է "ՀԷՑ" ՓԲԸ-ին տրված էլեկտրաէներգիայի բաշխման թիվ 0092 լիցենզիայի գործողությունը: "Էներգետիկայի մասին" ՀՀ օրենքի 52-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն, լիցենզիայի գործողության դադարեցման դեպքում կառավարությունը բաժնետերերին առաջարկում է բաժնետոմսերի կամ գույքային համալիրի օտարում' դրա հետ համաձայնեցված ընթացակարգին համապատասխան: Սահմանված եռամսյա ժամկետում օտարումը չկատարելու դեպքում, որպես բացառիկ միջոց, բաժնետոմսերը կարող են օտարվել ՀՀ սահմանադրության 60-րդ հոդվածին համապատասխան:
Ս.թ. փետրվարի 17-ի գրությամբ ՏԿԵ նախարարը կառավարության անունից ընկերության բաժնետերերին՝ "Տաշիր Կապիտալ" ՓԲԸ-ին և "Լիորմանդ Հոլդինգս" ՍՊԸ-ին առաջարկել է ընկերության բաժնետոմսերի 100% - ը սեփականության իրավունքով օտարել Հայաստանի Հանրապետությանը: "Տաշիր Կապիտալ" ՓԲԸ-ն դիմել է Վարչական դատարան ՝ ընդդեմ ՀԾԿՀ-ի ՝ լիցենզիայի գործողությունը դադարեցնելու մասին որոշումն անվավեր ճանաչելու խնդրանքով, սակայն այդ պահանջը, ինչպես նաև դրա կատարումն ապահովելու վերաբերյալ միջնորդությունները մերժվել են:
Մեկ այլ վարչական գործով ՝ 2026 թվականի ապրիլի 18-ին Վարչական դատարանը բավարարել է "Տաշիր Կապիտալ" ՓԲԸ-ի հայցն ընդդեմ կառավարության ՝ ճանաչելով իրավական կապը, որը նախատեսում է ընկերության բաժնետոմսերի 70% - ը համաձայնեցված ձևով օտարելու հնարավորություն մինչև 2026 թվականի մայիսի 25-ը:
Բաժնետերերի պատասխան-առաջարկը ստացվել է մայիսի 22-ին, սակայն օրենքով նախատեսված գույքը կամովին տնօրինելու իրավունքը սահմանված ժամկետում չի իրացվել: "Տաշիր Կապիտալ" - ը ևս մեկ հայց է ներկայացրել, որով պահանջել է ճանաչել բաժնետոմսերի օտարման համար իրավական կապի բացակայությունը ՝ ՀՀ սահմանադրության 60-րդ հոդվածի համաձայն, որը մերժվել է Վարչական դատարանի որոշման ընդունման փուլում:
ՏԿԵՆ-ն իր հիմնավորման մեջ նշել է, որ Սահմանադրական դատարանն իր 2026 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ վկայակոչել է "Էներգետիկայի մասին" օրենքով և ժամանակավոր կառավարչի հիմնադրմամբ նախատեսված կանխարգելիչ միջոցառումները ։ Սահմանադրական դատարանը հայտարարել է, որ ժամանակավոր կառավարումը կիրառվում է վարչական վարույթի շրջանակներում, կրում է ժամանակավոր բնույթ և ուղղված է համակարգի անխափան աշխատանքի ապահովմանը:
Որոշման հիմնավորման համաձայն, ժամանակավոր կառավարումն ինքնին վերջնական լուծում չէ էներգետիկ համակարգի երկարաժամկետ և կայուն կառավարման համար: Այս համատեքստում "ՀԷՑ" - ի 100 տոկոս բաժնետոմսերի նկատմամբ հանրության գերակա շահի ճանաչումը և օրենքով սահմանված կարգով դրանց օտարումը դիտարկվում են որպես համակարգի հուսալիության ապահովմանն ուղղված երկարաժամկետ միջոց: "Հաշվի առնելով" ՀԷՑ" - ի գործունեության բացառիկ նշանակությունը, ազդեցությունը հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտների վրա, ինչպես նաև ոլորտի բնական մենաշնորհային բնույթը, առկա են բավարար իրավական և հասարակական հիմքեր նրա գործունեությունը գերակա հանրային շահ ճանաչելու համար", - ասված է հիմնավորման մեջ:
