Արմինֆո. Հայաստանը բողոք է ներկայացրել ԵԱՏՄ՝ ռուսական սահմանափակումների առնչությամբ։ Այդ մասին լրագրողների հետ զրույցում հաղորդել է էկոնոմիկայի փոխնախարար Տիգրան Գասպարյանը, նշելով, որ Հայաստանն ակտիվորեն օգտագործում է ԵԱՏՄ շրջանակներում առկա մեխանիզմները։
Նա ընդգծել է, որ Հայաստանի նկատմամբ կիրառվող սահմանափակումները չեն համապատասխանում ԵԱՏՄ սկզբունքներին և համաձայնագրերին։ "Մենք պայքարում ենք հաանուն այն բանի, որպեսզի ԵԱՏՄ-ը գործի իր սկզբունքներին համապատասխան։ Եվ փորձում ենք օգտագործել ԵԱՏՄ գործիքակազմը ՝ դրանք վերականգնելու համար", - ասել է փոխնախարարը։
Գասպարյանը նաև տեղեկացրել է, որ հաջորդ շաբաթ քննարկումներ կլինեն սահմանափակումների վերաբերյալ: Նրա խոսքով ՝ դրանց ներդրման պահից Հայաստանն ակտիվորեն օգտագործել է առկա մեխանիզմները։ Նա դրական է գնահատել բողոքի քննարկման գործընթացը, նշելով, որ նախատեսված ընթացակարգերը հետևողականորեն իրականացվում են, ինչը նշանակում է, որ ԵԱՏՄ մեխանիզմներն արդյունավետ են:
Ընդ որում, Հայաստանի տնտեսության կայուն ապագայի տեսանկյունից փոխնախարարն ասել է, որ պետք է փորձել նոր շուկաներ բացել։
Պատասխանելով ԵՄ և ԵԱՏՄ ուղղություններով արտահանման անհամեմատելի ծավալների մասին հարցին ՝ փոխնախարարն ընդգծել է, որ կառավարության որդեգրած դիվերսիֆիկացման քաղաքականությունը կայացման երկար ճանապարհ է, և արդյունքները պետք է գնահատել երկարաժամկետ հեռանկարում:
Հիշեցնենք, որ այս տարվա մայիսի վերջից Ռուսաստանի լիազոր մարմինները սահմանափակումներ են մտցրել Հայաստանից արտադրանքի ներկրման նկատմամբ՝ ստուգումների ընթացքում հայտնաբերված խախտումների արդյունքում։ Սկզբում սահմանափակումները վերաբերում էին ծաղիկներին, ապա՝ թարմ գյուղմթերքին, ձկանը և ձկնամթերքին ու կաթնամթերքին: Ավանդաբար այդ արտադրանքի 80-90% - ից Ավելին Հայաստանն արտահանել է ռուսական շուկա ։
Նկատենք, որ այդ ամենը սկսվել է Հայաստանի իշխանությունների կուրսի փոփոխությունից հետո։ Հայաստանի կառավարությունը 2025 թվականի հունվարի 9-ին հավանություն է տվել "ԵվրաՔե" քաղաքացիական նախաձեռնության կողմից առաջարկված ՝ Եվրոպական միությանն անդամակցելու գործընթաց սկսելու մասին օրենքի նախագծին: Նախագիծն ուղարկվել է Հայաստանի խորհրդարան ՝ հաստատման։ Մարտի 26-ին երկրի խորհրդարանը վերջնական ընթերցմամբ ընդունել է այն և ուղարկել նախագահի ստորագրմանը ։ Փաստաթուղթը ստորագրվել է նույն թվականի ապրիլի 4-ին։ Ռուսաստանը Հայաստանին տեղեկացրել է, որ Եվրասիական տնտեսական միությանը և Եվրամիությանը միաժամանակյա անդամակցությունն անհնար է: Մայիսի 9-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը լրագրողների հետ զրույցում Հայաստանին առաջարկել է որքան հնարավոր է շուտ կողմնորոշվել ԵՄ-ին և ԵԱՏՄ-ին անդամակցության հարցում ՝ մատնանշելով հարկ եղած դեպքում "քաղաքակիրթ ապահարզան սկսելու" պատրաստակամությունը։ Երևանում՝ ի պատասխան, նշել են, որ ԵԱՏՄ-ն կլքեն, երբ հարկ համարեն ։ Իսկ արդեն մայիսի 29-ին ԵԱՏՄ երկրների ղեկավարները համատեղ հայտարարություն են ընդունել, որում Հայաստանից պահանջել են հանրաքվե անցկացնել ԵԱՏՄ-ում գտնվելու մասով։
ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով ՝ Հայաստանի և ԵԱՏՄ-ի միջև առևտրաշրջանառությունը 2026 թվականի հունվար-հուլիսին կրճատվել Է 18,4% - ով՝ կազմելով 3,3 մլրդ դոլար։ Ընդ որում, արտահանումը նվազել է 7,1% - ով՝ մինչև 1,5 մլրդ դոլար, ներմուծման 26,1% անկման ֆոնին ՝ մինչև 1,8 մլրդ դոլար։
ԵՄ հետ փոխադարձ առևտրի ծավալն աճել է 57.2%-ով՝ կազմելով 2.2 մլրդ դոլար: Արտահանումն աաճել է 70.7%-ով՝ մինչև 591.6 մլն դոլար, ներմուծման ծավալների 52.7% աճի ֆոնին՝ մինչև 1.6 մլրդ դոլար:
