Ուրբաթ, 31 Հուլիսի 2026 11:01
Ալինա Հովհաննիսյան

Հայաստանն ու Իրանը քննարկել են 400 կՎ լարման երրորդ էլեկտրահաղորդման գծի կառուցման հարցը

Հայաստանն ու Իրանը քննարկել են 400 կՎ լարման երրորդ էլեկտրահաղորդման գծի կառուցման հարցը

ԱրմԻնֆո. ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանն ընդունել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության (ԻԻՀ) արտաքին գործերի փոխնախարար Համիդ Ղանբարիին: Տարածքային կառավարման նախարարության մամուլի ծառայության հաղորդմամբ՝ կողմերը քննարկել են էներգետիկայի, տրանսպորտի և ճանապարհաշինության հետ կապված հարցեր:

Խուդաթյանը նշել է, որ իրանական ընկերությունների ներգրավվածության մակարդակը Հայաստանում շինարարական աշխատանքներում երբեք այսքան զգալի չի եղել: Նրանք նաև անդրադարձել են Հայաստան-Իրան երրորդ 400 կՎ էլեկտրահաղորդման գծի կառուցման ընթացքին՝ ընդգծելով այս նախագծի ռազմավարական նշանակությունը: Հանդիպման ընթացքում նախարարը ընդգծել է, որ Իրանում քննարկված հարցերի լայն շրջանակը և ձեռք բերված պայմանավորվածությունները հնարավորություն կտան առաջիկայում ավելի խորացնել երկու երկրների միջև առկա համագործակցությունը:

Նշենք, որ անցյալ տարվա նոյեմբերին ՀՀ կառավարությունը բյուջետային վարկ է տրամադրել իրանական «Սունիր» ընկերությանը, որը կառուցում է Իրան-Հայաստան 400 կիլովոլտ էլեկտրահաղորդման գիծը: Նախագծի կապալառուն՝ «Սունիր»-ը, դեռևս 2006 թվականի հուլիսին պայմանագիր է կնքել «Հայաստանի բարձրավոլտ ցանցեր» պետական ձեռնարկության հետ, որի համաձայն կապալառուն պարտավորվում է համալիր կերպով իրականացնել երրորդ 400 կՎ էլեկտրահաղորդման գծի և համապատասխան ենթակայանի նախագծումը, մատակարարումը, շինարարությունը, տեղադրումը, փորձարկումը և շահագործման հանձնումը: Նախագծի ընդհանուր արժեքը կազմում է 106,847,237.51 եվրո: Նախագծի արժեքից 86,447,914 եվրոն ֆինանսավորվում է Իրանի արտահանման զարգացման բանկի վարկով, իսկ 20,399,323.51 եվրոն՝ «Սանիր միջազգային FZE»-ի վարկով: Նախագծի ավարտի ամսաթիվը 2034 թվականի դեկտեմբերի 31-ն է: Նախագիծը կբարձրացնի Հայաստանի և Իրանի միջև էլեկտրաէներգիայի հոսքերը 350 ՄՎտ-ից մինչև 1,200 ՄՎտ, կբարձրացնի Հայաստանի էներգետիկ համակարգի անվտանգությունը, հուսալիությունը և կայունությունը, ինչպես նաև հնարավորություն կտա լիարժեք օգտագործել Իրան-Հայաստան գազատարի հզորությունը «Գազ էլեկտրաէներգիայի դիմաց» ծրագրի շրջանակներում:

Այս տարվա հունիսի սկզբին ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանը հայտնեց, որ Իրան-Հայաստան երրորդ էլեկտրահաղորդման գծի շինարարությունն ավարտվել է 80%-ով: ԱրմԻնֆոն նախկինում հայտնել էր, որ Հայաստանը բարտերային գործարք է կնքում Իրանի հետ, որի համաձայն՝ հակառակ ուղղությամբ ստանում է 1 խորանարդ մետր իրանական գազ՝ 3 կՎտ/ժ էլեկտրաէներգիայի դիմաց: Երրորդ էլեկտրահաղորդման գծի կառուցմամբ այդ ծավալները զգալիորեն կավելանան: Այնուամենայնիվ, Հյուսիս-Հարավ էներգետիկ միջանցքի կառուցման նախագիծը, որը նախատեսված է Իրանի, Հայաստանի, Վրաստանի և Ռուսաստանի էլեկտրաէներգետիկ համակարգերը միավորելու համար, բախվել է մի շարք խնդիրների, որոնք հիմնականում կապված են օբյեկտի շահագործման հանձնման ժամկետի հաճախակի հետաձգումների հետ: Մինչդեռ Իրան-Հայաստան էլեկտրահաղորդման գծի նախագծի ավարտի ամսաթիվը նախկինում հայտարարվել էր 2018 թվականի վերջը, 2021 թվականի դեկտեմբերի վերջին պատասխանատու մարմիններն արդեն հայտարարել էին, որ գիծը պատրաստ կլինի 2024 թվականի վերջին: Ինչ վերաբերում է Հայաստան-Վրաստան էլեկտրահաղորդման գծին, կողմերը դեռևս չեն սկսել դրա շինարարությունը: