ԱրմԻնֆո. Արհեստական ինտելեկտը զարգանում է գլխապտույտ արագությամբ, գերազանցելով գոյություն ունեցող կարգավորման մեխանիզմները։ Այս մասին հայտարարել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը՝ Գլոբալ բարձր մակարդակի երկխոսության՝ ԱԻ կառավարման պաշտոնական բացման ժամանակ։
Նա ընդգծել է, որ այսօր գլխավոր մարտահրավերը ընտրությունն է՝ գիտակցված ԱԻ կառավարման և դրա անխափան էվոլյուցիայի միջև, նշելով որպես հիմնական ռիսկեր տեխնոլոգիայի ինքնավար գործողության ունակությունը, ապատեղեկատվության տարածումը, ինչպես նաև ռեսուրսների չափազանց կենտրոնացումը։
Այս մարտահրավերներին դիմակայելու համար ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը առաջարկել է չորս հիմնական առաջնահերթություններ։ Մասնավորապես, նա կոչ է արել ընդունել «Երեխաների անվտանգության ապահովման պարտավորությունը», որը նախատեսում է համակարգերի անվտանգության պարտադիր թեստավորում, անչափահասների նկատմամբ բռնության պատկերների տարածմանը զրոյական հանդուրժողականության քաղաքականության ներդրում, ինչպես նաև երեխաներին ապահովել որակյալ մարդկային աջակցությամբ ճգնաժամային իրավիճակներում։
Գուտերեշը նաև ընդգծել է «կարմիր գծերի» պահպանման անհրաժեշտությունը՝ նշելով, որ արդարադատության, առողջապահության և այլ բարձր պատասխանատվությամբ ոլորտներում վերջնական որոշումներ կայացնելու իրավունքն պետք է մնա մարդու ձեռքում։
Խոսքը եզրափակելով՝ նա հայտարարել է, որ ներկայիս սերունդը, հավանաբար, վերջինն է, որը կարող է սահմանել մարդու և մեքենայի համակեցության կանոնները։ Նա կոչ է արել ձևավորել այնպիսի ԱԻ ապագա, որը կստեղծվի մարդկության կողմից, համագործակցությամբ մարդկության հետ և կծառայի ողջ մարդկության բարօրությանը։
Գլոբալ բարձր մակարդակի երկխոսության՝ ԱԻ կառավարման կառավարության հատվածի նիստի շրջանակում ելույթ է ունեցել նաև Հայաստանի բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության փոխնախարար Գևորգ Մանտաշյանը։ Նա առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձրել Հայաստանի ռազմավարական առաջնահերթություններին՝ կապված Արհեստական ինտելեկտի զարգացման, կարգավորման և կիրառման ոլորտներում։
Փոխնախարարը ընդգծել է ԱԻ պատասխանատու կառավարման կարևորությունը՝ նշելով, որ տեխնոլոգիական նորարարությունները պետք է ուղեկցվեն կիբերանվտանգության ամրապնդմամբ, տվյալների պաշտպանության ապահովմամբ և հիմնված լինեն մարդու իրավունքների միջազգային ստանդարտների, ինչպես նաև մարդկային վերահսկողության վրա։
Գևորգ Մանտաշյանը նշել է ոլորտի զարգացման հիմնական ուղղությունները՝ անվանելով ներդրումները ենթակառուցվածքներում, մարդկային կապիտալի զարգացումը և պատասխանատու միջազգային գործընկերության ամրապնդումը։
Նա ներկայացրել է նաև մի քանի խոշոր ռազմավարական նախագծեր, որոնք իրականացվում են Հայաստանում՝ Արհեստական ինտելեկտի համապարփակ էկոհամակարգի ձևավորման նպատակով։ Մասնավորապես, Մանտաշյանը առանձնացրել է Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության ռազմավարական նախաձեռնություններից մեկը՝ «ԱԻ վիրտուալ ինստիտուտը», որը մշակողներին, տեխնոլոգիական համայնքին և գիտնականներին տրամադրում է հարթակ՝ հասանելիությամբ առաջադեմ ամպային ենթակառուցվածքներին և հաշվարկային ռեսուրսներին՝ համագործակցության և ԱԻ ոլորտում լուծումների ստեղծման համար։
Փոխնախարարի խոսքով՝ Հայաստանի վերածվելու «Արհեստական ինտելեկտի գործարանների այգու» (Garden of AI Factories) տեսլականը արդեն կյանքի է կոչվում Eleveight AI և Firebird AI նախագծերի մեկնարկի շնորհիվ։ Մանտաշյանը ընդգծել է, որ ԱԻ ապագայի արդյունավետ կառավարմանը անհրաժեշտ է խիստ միջազգային համագործակցություն և ընդգրկուն երկխոսություն պետության, գիտական համայնքի և մասնավոր հատվածի միջև։
Խոսքը եզրափակելով՝ նա հաստատել է Հայաստանի պատրաստակամությունը սերտ համագործակցության միջազգային գործընկերների հետ՝ կայուն զարգացման, գլոբալ անվտանգության և համընդհանուր բարօրության համար։
Հայաստանի բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության փոխնախարարը մասնակցել է նաև AI for Good 2026 գլոբալ գագաթնաժողովի և World Summit on the Information Society (WSIS) Forum 2026 բարձր մակարդակի երկխոսությանը։ Այս գլոբալ հարթակները, որոնք անցկացվում են ՄԱԿ-ի հովանու ներքո, միավորում են պետական իշխանությունների, միջազգային կազմակերպությունների, մասնավոր հատվածի, ակադեմիական համայնքի և քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներին։ Միջոցառումները տեղի են ունենում հուլիսի 6-ից 8-ը Ժնևում (Շվեյցարիա)։
