Արմինֆո. Առաջիկա տարիներին Հայաստանում կարող է անհրաժեշտ լինել մեծ կամ միջին հզորության կայան՝ էներգադեֆիցիտը ծածկելու համար։ Այդ մասին հայտարարել է "Ռոսատոմի" գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Լիխաչովը՝ "Իննոպրոմ-2026" ֆորումի հարթակներում "Վեստի"-ի հետ հարցազրույցում։
"Ո՞րն է առաջիկա օրերի հիմնական հարցը մեր հայ գործընկերների հետ աշխատանքում։ Դա հաջորդ քայլն է, դա ատոմային տեխնոլոգիայի հետագա զարգացումն է։ Մեր տեսակետը հետեւյալն է․ այժմ Հայաստանում էլեկտրաէներգիայի 30%-ը միջուկային է, բայց պահանջարկը մեծանում է, և շատ հնարավոր է, որ Հայաստանում էլեկտրական հզորությունների դեֆիցիտը առաջիկա տասնամյակների ընթացքում հասնի, նույնիսկ, 1 ԳՎտ-ի։ Դրան պետք է պատրաստ լինել։ Եվ մեր պատասխանն է․ մեծ կամ միջին հզորության կայան, մեկ կամ երկու բլոկ, որոնք տասնամյակների ընթացքում կծածկեն մոտալուտ էներգադեֆիցիտը ", - ասել է «Ռոսատոմի» ղեկավարը, հավելելով, որ Հայաստանում ատոմային իրավասության առկայությունը, ատոմային արդյունաբերության առկայությունը երկրի համար "որակյալ տնտեսության նշան է, որակյալ արդյունաբերության նշան", - հաղորդում է ՏԱՍՍ-ը։
Հիշեցնենք, որ փետրվարի 9-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ Երևանում կայացած բանակցությունների արդյունքում ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը մամուլի ներկայացուցիչների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել էր, որ Հայաստանն ու ԱՄՆ-ն ավարտել են քաղաքացիական միջուկային էներգետիկայի ոլորտում "123" համաձայնագրի շուրջ բանակցությունները, և սպասվում են շուրջ 9 մլրդ դոլարի ներդրումներ: Նա պարզաբանել էր, որ սկզբնական փուլում խոսքը 5 մլրդ դոլար գումարի մասին է, իսկ արդեն երկրորդ փուլում՝ եւս 4 մլրդ դոլարի ներդրում։
Հիշեցնենք, որ ավելի վաղ Հայաստանում քննարկվում էր 50-60 ՄՎտ հզորությամբ մի քանի փոքր մոդուլային ատոմային ռեակտորների կառուցման հնարավորությունը: Ընդ որում, դիտարկվում էր, նույնիսկ, երկրի մի քանի մարզերում դրանց կառուցման հնարավորությունը։ Սակայն այս ուղղությամբ ամենագլխավոր խնդիրներից մեկը հայ ատոմագործների շրջանում այդ ռեակտորների կառավարման հմտությունների բացակայությունն է։ Ավելի վաղ Հայկական ԱԷԿ-ի գլխավոր տնօրենի խորհրդական Գերա Սևիկյանը ԱրմԻնֆո-ին հաղորդնել էր, որ սկզբունքային որոշում է կայացվել երկրում նոր բլոկ կառուցելու մասին ՝ օգտագործելով ռուսական ՏՕԻ ռեակտորը՝ 1200 Մվտ հզորությամբ: Սակայն, ինչպես հետագայում նշել էր ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Գնել Սանոսյանը, նման հզորության բլոկի կառուցումը հղի է խնդիրներով, քանի որ Հայաստանի ամբողջ էներգետիկ համակարգի հզորությունները կազմում են հենց 1200 Մվտ: Իսկ արդեն ավելի ուշ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ հանրապետությունը սկզբունքային որոշում է կայացրել կառուցել մոդուլային տիպի ատոմային ռեակտոր։ Ընդ որում, մոդուլային ատոմակայանի արտադրության երկիրը, Հայաստանի իշխանությունների հավաստմամբ, կորոշվի 2026-2027 թվականներին։
