Արմինֆո.Հայաստանի էկոնոմիկայի նախարարությունում տեղի է ունեցել Ազատ տնտեսական գոտիների (ԱՏԳ) հարցերով միջգերատեսչական հանձնաժողովի նիստ՝ գերատեսչության ղեկավար Գևորգ Պապոյանի նախագահությամբ։
Ինչպես հայտնում է Էկոնոմիկայի նախարարության մամուլի ծառայությունը, նիստի ընթացքում մասնակիցները դիտարկել են 2025 թվականի գործունեության արդյունքները՝ ԱՏԳ կազմակերպիչների և օպերատորների կողմից ներկայացված հաշվետվությունների ու հայտարարագրերի հիման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվել «Մեղրի» ազատ տնտեսական գոտու ներկա վիճակին, ինչպես նաև ազատ տնտեսական գոտիների զարգացմանն ուղղված հետագա քայլերին։
Նիստի արդյունքներով ընդունվել են համապատասխան որոշումներ և տրվել նոր հանձնարարականներ։
Նշենք, որ 2026 թվականի սկզբին կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը խոսել էր «Մեղրի» ԱՏԳ սեփականատիրոջ հետ կապված խնդիրների մասին՝ ընդգծելով, որ այդ գործով դատական գործընթացները ձգձգվել են։ «Քանի դեռ իրավական լուծում չկա, մենք ոչինչ չենք կարող անել», - նշել էր նախարարը։
Հիշեցնենք, որ Հայաստանի կառավարությունը դեռևս 2017 թվականի դեկտեմբերի 7-ին կայացած հերթական նիստում հաստատել էր Իրանի հետ սահմանին «Մեղրի» ազատ տնտեսական գոտի ստեղծելու մասին որոշման նախագիծը։
Մինչդեռ, Մեղրի ԱՏԳ-ին հարակից հողատարածքների շուրջ դեռևս 2019 թվականին հարուցվել էին քրեական գործեր։ Ինչպես այն ժամանակ պնդում էր Նիկոլ Փաշինյանը, հողերը ձեռք էին բերվել «բարձրաստիճան» պաշտոնյաների կողմից ծիծաղելի սակագներով և կեղծիքների միջոցով։
Վարչապետի խոսքով՝ ԱՏԳ ստեղծման ծրագրի իրականացման ժամանակ ի հայտ են եկել որոշ «տարօրինակ» փաստեր։ «Մենք նախնական տեղեկություններ ունեինք այն մասին, որ բարձրաստիճան պաշտոնատար անձինք, տեղյակ լինելով տվյալ տարածքում ԱՏԳ հիմնելու պլանների մասին, հասցրել են ծիծաղելի գներով ձեռք բերել հարակից հողամասերը։ Անցյալ տարվա իմ այցի ընթացքում պարզվեց, որ այնտեղ նախագծի համար պետական հողեր չկան», - հայտարարել էր Փաշինյանը։
Այն ժամանակ հաղորդվում էր, որ հարցը կլուծվի երկու-երեք ամսվա ընթացքում, և բոլոր փաստերը խոսում են այն մասին, որ հողամասերը ենթակա են պետությանը վերադարձման։ Եթե քննության ընթացքում ապացուցվի գործարքների շինծու լինելը, ապա հիմքեր կառաջանան դրանք անվավեր ճանաչելու համար, իսկ մեղավորները կենթարկվեն պատասխանատվության, - ասված էր Գլխավոր դատախազության հաղորդագրության մեջ։
ԱՏԳ-ին կցված հողերի մակերեսը չի գերազանցում 2 հեկտարը։ Հեռանկարում դրանց չափը պետք է հասներ 10 հեկտարի, իսկ հետագայում ընդլայնվեր մինչև 50 հեկտար։ Սակայն մասնավոր հողատերերի հետ բանակցությունները ցանկալի արդյունքի չեն բերել։ Այդ պատճառով պետությունը ստիպված է գնալ հանրային շահի հիման վրա այս հողերի օտարման ոչ հանրահայտ ճանապարհով։ Արդյոք լուծվել է այս հարցը, հայտնի չէ։
Մեղրիի ԱՏԳ-ի շինարարության ընդհանուր արժեքը գնահատվում էր 32 միլիոն դոլար, որից 28 միլիոն դոլարը՝ կապիտալ ծախսեր։ Նախատեսվում էր, որ այնտեղ կգործի 100-120 ընկերություն, որոնց հասույթը 10 տարում կկազմի 52 միլիոն դոլար, իսկ թողարկված արտադրանքը նախատեսվում է արտահանել Իրան, ԵԱՏՄ երկրներ, Մերձավոր Արևելք, Թուրքմենստան և այլուր։ Բոլոր ընկերությունների ընդհանուր ներդրումները 10 տարում պլանավորվում էր հասցնել մինչև 350-400 միլիոն դոլարի։ ԱՏԳ-ի գործունեությունն արդեն օրենսդրորեն ամրագրված է ԵԱՏՄ Մաքսային օրենսգրքում։ ԵԱՏՄ-ում ընդհանուր առմամբ duty-free (անմաքս) համակարգով գործելու է նմանատիպ յոթ գոտի։
