Արմինֆո. Վերջին տարիներին նկատվում է Հայաստանից ֆինանսական ծառայությունների արտահանման կայուն աճի միտում։ Այս մասին հունիսի 16-ին ՀՀ Ազգային ժողովում հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը՝ ներկայացնելով երկրի 2025 թվականի պետական բյուջեի կատարողականը։
Նախարարի խոսքով՝ ֆինանսական ծառայություններ ասելով, առաջին հերթին, նկատի են առնվում ոչ ռեզիդենտներին մատուցվող ծառայությունները, որոնք հիմնականում իրականացվում են բանկային ոլորտի և ներդրումային ընկերությունների կողմից։ Այս փաստը, ինչպես նշել է Ֆիննախի ղեկավարը, առաջին ազդանշանն է զարգացած ֆինանսական համակարգի ձևավորման, որը կարող է իրականություն դառնալ տարածաշրջանում ֆինանսական ծառայությունների մատուցման առումով։ Այս ոլորտում նկատվում է թռիչքաձև աճ՝ 2021 թվականի 0,3%-ից հասնելով ներկայիս 2,1%-ի, ինչը զգալի աճ է։
Վահե Հովհաննիսյանն անդրադարձել է նաև գների ինդեքսին՝ նշելով, որ տարածաշրջանի երկրների և նույնիսկ եվրոպական երկրների զգալի մասի համեմատությամբ Հայաստանում այս ցուցանիշը լավագույն դիրքերում է։ Մասնավորապես, ֆինանսական ռեսուրսների բաշխումը հասարակության տարբեր շերտերի միջև իրականացվում է շատ լավ մակարդակով։ Ճիշտ է, ինչպես նշել է նախարարը, գների ինդեքսի վերաբերյալ արդյունքները կհրապարակվեն նոյեմբերին, սակայն այս ցուցանիշը 2024 թվականին 2023 թվականի համեմատ գործնականում չի փոխվել, ինչն իր արտացոլումն է գտնում հարկերի հավաքագրման գործընթացում և պետական գանձարանի ծախսային մասի բաշխման գործառույթների ավելի արդյունավետ իրականացման մեջ։
Պատասխանելով ԱԺ պատգամավորների հարցին, թե արդյոք արհեստական բանականությունը (ԱԲ) ազդեցություն կունենա երկրի տնտեսության զարգացման վրա, նախարարը պատասխանել է դրականորեն՝ չնայած աշխատատեղերի պահպանման վերաբերյալ առկա մտահոգություններին։ Միևնույն ժամանակ, Վահե Հովհաննիսյանը մատնանշել է նոր աշխատատեղեր ստեղծելու ԱԲ հնարավորությունները։ ԱԲ ազդեցությունը երկրի տնտեսական աճի վրա կարող է կազմել 0,8%-ից մինչև 1%:
Հիշեցնենք, որ Հայաստանի 2025 թվականի պետական բյուջեի կատարումն ավարտվել է 2 տրլն 886,5 մլրդ դրամ եկամուտներով (կատարողականը կազմել է 101,3%) և շուրջ 3,3 տրլն դրամ ծախսերով։ Բյուջեի դեֆիցիտը արձանագրվել է ՀՆԱ-ի 3,7%-ի մակարդակում։ Տնտեսական աճը կազմել է 7,2%, իսկ հարկային եկամուտները գերազանցել են 2,7 տրլն դրամը։ Եկամուտները կազմել են 2 տրլն 886,5 մլրդ դրամ (2024 թվականի համեմատ աճը՝ շուրջ 12%), հարկային եկամուտները և պետական տուրքերը՝ 2 տրլն 725 մլրդ դրամ։ Հիմնական տնտեսական օրենքի ծախսերը կազմել են 3,3 տրլն դրամ։ Զգալի միջոցներ են ուղղվել ենթակառուցվածքների զարգացմանը և սոցիալական ոլորտին։ Օրինակ՝ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության փաստացի ծախսերը կազմել են 874,1 մլրդ դրամ։ Կապիտալ ծախսերը հասել են ՀՆԱ-ի 6,2%-ին՝ գերազանցելով բյուջեի դեֆիցիտը (283,8 մլրդ դրամով)։
