Արմինֆո. Հայաստանը տնտեսության դիվերսիֆիկացման նպատակով կարող է ընդլայնել Իրանի հետ գազային բարտերի շուրջ համաձայնագիրը։ Այդ մասին Հանրային հեռուստատեսության եթերում հայտարարել է "Ուժեղ Հայաստան" կուսակցության խորհրդի անդամ Նարեկ Կարապետյանը, պարզաբանելով, թե ինչպես է իրենց քաղաքական ուժը վերաբերվում 2026 թվականի հունիսի 7-ին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ Ռուսաստանի սահմանած սահմանափակումներին։
Կարապետյանի խոսքով՝ իրենց դիրքորոշումը հետևյալն է. այդ սահմանափակումները չպետք է մտցվեին, քանի որ դրանից, առաջին հերթին, տուժում են Հայաստանի քաղաքացիները, հատկապես, գյուղերում ապրողները, այլ ոչ թե "փոքր խումբը" (նկատի ունի Հայաստանի իշխանությանը - խմբ.): Սակայն նա կոչ է արել ուշադրություն դարձնել, որ դա Հայաստանի իշխանությունների վարած քաղաքականության արդյունք է։ "Չի կարելի փչացնել հարաբերությունները հիմնական դաշնակցի հետ, որի հետ ապրանքաշրջանառությունը կազմում է 65 տոկոս։ Հայաստանի իշխանությունները մեծացնում են մեր թշնամիների ցուցակը, մինչդեռ, մեզ բավական է այն, ինչ արդեն ունենք", - ուշադրություն է հրավիրել կուսակցության քաղխորհրդի անդամը։
Այդ առնչությամբ նա պատմել է, թե իշխանության գալու դեպքում ինչ քայլեր կձեռնարկեն Հայաստանի տնտեսությունը դիվերսիֆիկացնելու համար։ Կարապետյանի ասելով՝ իրենք կարծում են, որ գազի գծով Հայաստանին անհրաժեշտ է զարգացնել հարաբերությունները նաև այլ երկրների հետ: "Օրինակ, Հայաստանը կարող է ընդլայնել Իրանի հետ գազային բարտերի շեւրջ համաձայնագիրը։ Այսինքն, մենք Իրանից գազ ենք ստանալու, իսկ դրա դիմաց էլեկտրաէներգիա ենք տալու։ Հենց դա էլ կհանգեցնի տնտեսության դիվերսիֆիկացման", - վստահեցրել է Կարապետյանը։
Նրա խոսքով ՝ դա նաև կհանգեցնի նոր աշխատատեղերի ստեղծման։ Ինչպես պարզաբանել Է Կարապետյանը, դա կլինի փոխշահավետ համագործակցություն. Հայաստանը գազ է ներկրում եւ էլեկտրաէներգիա արտահանում, քանի որ հնարավորություն ունի ձեռք բերել ջերմաէլեկտրոնային սարքավորումներ, մինչդեռ, Իրանն իր նկատմամբ գործող սահմանափակումների պատճառով նման տեխնոլոգիաների հասանելիության դժվարությունների է հանդիպում:
"Բացի այդ, ակտիվ աշխատանք է տարվելու նաև այլ շուկաների հետ։ Հայաստանի արդյունաբերության վերափոխման արդյունքում երկիրը կկարողանա իր արտադրանքն արտահանել Մերձավոր Արևելքի պետություններ, ինչպես նաև ընդլայնել ներկայությունը ամերիկյան շուկայում: Իրաքը Մերձավոր Արևելքի ամենազարգացած երկրներից մեկն է ։ Ընդ որում, ինչպես և Հայաստանը, չունի տեղական արտադրություն և, ըստ էության, զարգանում է նավթի առկայության հաշվին", - ուշադրություն է հրավիրել Կարապետյանը:
Նրա խոսքով՝ Հայաստանը կարող է խոշոր առևտրային համաձայնագրեր կնքել նման երկրների հետ, ինչը թույլ կտա զարգացնել Հայաստանի արտահանման ծավալները: "Եվ հենց որ որևէ առանձին երկրի հետ ապրանքաշրջանառության մասնաբաժինը ներկայիս մակարդակից իջնի, օրինակ ՝ մինչև 25 տոկոս, երկիրը կդառնա տնտեսապես ինքնուրույն։ Այսպես են երկրները հասնում անկախության", - եզրափակել է Կարապետյանը։ Հիշեցնենք, որ նոյեմբերի 1-ին Հայաստանն ու Իրանը մինչև 2030 թվականը երկարաձգել են էլեկտրաէներգիայի դիմաց գազի մատակարարման շուրջ համաձայնագիրը: 2004թ. Թեհրանն ու Երևանը 20 տարի ժամկետով ստորագրել են գազի դիմաց էլեկտրաէներգիա բարտերային համաձայնագիր, ըստ որի, Իրանի կողմից արտահանվող գազը կսպառվի Հայաստանի էլեկտրակայանների կողմից, իսկ դրա դիմաց Իրանը էլեկտրաէներգիա կներմուծի Հայաստանից: Հայաստանը Իրանից գազ է ներկրում 2009 թվականի կեսերից։ Հայաստանն Իրանի հետ իրականացնում է "գազ էլեկտրաէներգիայի դիմաց" բարտերային գործարքը ՝ Իրանից 1 խմ կապույտ վառելիքի դիմաց Հայաստանից 3 կՎտ/Ժ էլեկտրաէներգիայի հաշվարկով: Գազի մատակարարումն իրականացվում է Իրան - Հայաստան գազատարով, իսկ էլեկտրաէներգիան Հայաստանից երկու էլեկտրահաղորդման գծերով ուղղվում է Իրան։ Փոխադարձ մատակարարումների ծավալների ավելացման նպատակով կառուցվում է Իրան - Հայաստան երրորդ՝ 400 կիլովոլտ էլեկտրահաղորդման գիծը ։ Հարկ է նշել, սակայն, որ "Հյուսիս-Հարավ" էներգետիկ միջանցքի կառուցման նախագիծը, որը կոչված է միավորել Իրանի, Հայաստանի, Վրաստանի և Ռուսաստանի էլեկտրաէներգետիկական համակարգերը, բախվել է մի շարք խնդիրների: Եթե ավելի վաղ հայտարարվել էր էլեկտրահաղորդման գծի նախագծի ավարտի ամսաթիվը՝ 2018 թվականի վերջին, ապա 2021 թվականի դեկտեմբերի վերջին պատասխանատու կառույցներն արդեն հայտարարել էին, որ գիծը պատրաստ կլինի մինչև 2023 թվականի վերջը ։ Իրան-Հայաստան 400 կիլովոլտ էլեկտրահաղորդման գծի կառուցման հիմնական կապալառուն իրանական Sunir ընկերությունն է։ Նախագծի ընդհանուր արժեքը կազմում է 107,9 մլն դոլար, որի 77% - ը կտրամադրի Իրանի արտահանման զարգացման բանկը, իսկ 23%-ը՝ Sunir ընկերությունը:
