Արմինֆո.Աշխարհում գինու սպառումը նվազում է, սակայն ակտիվորեն զարգանում է գինու տուրիզմը, և այս համատեքստում Հայաստանը շեշտը դնում է ոչ միայն իր գինու որակի, այլև դրա ճանաչելիության բարձրացման վրա։ Այս մասին մայիսի 21-ին միջազգային մրցույթի շրջանակներում լրագրողներին հայտնել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը։
«Դու կարող ես արտադրել որակյալ գինի, բայց քո արտադրանքը չսպառվի մեկ պարզ պատճառով՝ քո մասին պարզապես չգիտեն։ Մեր ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ հենց դրանում է հայկական գինեգործության գլխավոր խնդիրը։ Հարցը որակի հավաստագրերը կամ շուկաների հասանելիությունը չեն, այլ ճանաչելիության բարձրացումը»,- նշել է նա՝ ընդգծելով, որ պետությունը փորձում է լուծել այս խնդիրը՝ տեղական գինեգործներին օգնելով մասնակցել միջազգային ցուցահանդեսներին։
Պատասխանելով ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հարցին՝ Պապոյանը հայտնել է, որ ընդունվել է ոլորտային զարգացման ռազմավարություն, որի շրջանակներում շեշտադրում է արվել ոչ միայն գինու արտահանման, այլև էնոտուրիզմի (գինու տուրիզմի) տեսքով ծառայությունների արտահանման վրա։ Նախարարն այս կապակցությամբ ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ գինու տուրիզմի տրամաբանության մեջ մեկ բաժակ գինին կարող է արժենալ այնքան, որքան նույն այդ շիշը խանութում։
Նա հիշեցրել է Աղավնաձորում (Վայոց Ձորի մարզ) գինու կլաստեր կառուցելու կառավարության ծրագրերի մասին, որտեղ պետությունը կներդնի առնվազն 12 միլիոն դոլար։ Նախարարը պատմել է Աղավնաձոր գյուղում (Արենիի մոտ) ներդրումային նախագծի մասին, որտեղ ներդրողները նախատեսում են կառուցել նոր գինեգործարան, համտեսի սրահ և ռեստորանային համալիր՝ ամեն ինչ, ինչ անհրաժեշտ է էնոտուրիզմի լիարժեք զարգացման համար։ Պետությունն իր հերթին աջակցություն կցուցաբերի, օրինակ՝ տարածաշրջանի գեղատեսիլ վայրերով անցնող ճանապարհի կառուցման հարցում, որպեսզի զբոսաշրջիկները կարողանան հարմարավետ և հաճելի փորձառություն ստանալ։
«Այնտեղ կարող են լինել նաև ագրոտուրիզմի այլ տարրեր։ Մեր քաղաքացիները կկարողանան զարգացնել սեփական բիզնեսն այս ուղղությամբ։ Այսինքն՝ մենք ցանկանում ենք ստեղծել գինու տուրիզմի զարգացման այնպիսի մոդել, որն արդեն հաջողությամբ գործում է Իտալիայում, Իսպանիայում, Հունաստանում, Թուրքիայում և այլ երկրներում»,- նշել է Պապոյանը՝ հավելելով, որ էնոտուրիզմը միայն ավելի մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերելու։
Նշենք, որ ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ 2025 թվականին Հայաստանում գինու արտադրության ծավալը նվազել է 23,3%-ով և կազմել 7,7 միլիոն լիտր, մինչդեռ 2026 թվականի առաջին եռամսյակի արդյունքներով գինու թողարկումն աճել է 26,7%-ով և հասել 1,7 միլիոն լիտրի։
Համաձայն մաքսային վերջին տվյալների՝ 2025 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստանը կրճատել է գինու արտահանումը 31,8%-ով՝ նախորդ տարվա 3,6% աճի համեմատ, ապահովելով 1,4 միլիոն լիտր ծավալ։ Ընդ որում, արտահանվող գինու մաքսային արժեքը նվազել է 12,6%-ով՝ հասնելով 7,3 միլիոն դոլարի։
Իրացման հիմնական շուկան Ռուսաստանն է (70%՝ մեկ տարի առաջվա 82,7%-ի դիմաց)։ Այնուհետև մեծ խզումով հաջորդում են ԱՄՆ-ը (6,6%), Լեհաստանը (3,3%), Չինաստանն ու Ֆրանսիան (յուրաքանչյուրը՝ 2,5%), Բելգիան (1,9%), Նիդերլանդներն ու Լիտվան (յուրաքանչյուրը՝ 1,7%), Կանադան (1,2%), Իտալիան (0,8%), Գերմանիան և Ղազախստանը (յուրաքանչյուրը՝ 0,7%)։ Ավելի փոքր ծավալներ են մատակարարվել Արգենտինա, Հնդկաստան, Հունաստան, Բելառուս, Բուլղարիա, Բրազիլիա, Ճապոնիա, Թայվան, Մեծ Բրիտանիա, Շվեյցարիա, Ուկրաինա, Չեխիա, Իսպանիա, Իսրայել։ 1 հազար լիտրից պակաս արտահանվել է Անգոլա, ԱՄԷ, Իսլանդիա, Լատվիա, Կիպրոս, Հոնկոնգ, Մալայզիա, Նորվեգիա և Շվեդիա։
