Արմինֆո.Հայաստանի ապահովագրական շուկայում ԱՊՊԱ-ի վնասաբերության գործակիցը, ողջ 2025 թվականի ընթացքում 81,8%-ից մինչև 76,3% նվազելուց հետո, 2026 թվականից սկսել է աճել՝ հունվար-ապրիլ ամիսներին հասնելով 78,2%-ի (2025թ. նույն ժամանակահատվածի 76,1%-ի դիմաց)։ Այս մասին են վկայում Հայաստանի ավտոապահովագրողների բյուրոյի տվյալները։
Վնասաբերության գործակցի աճը 2026թ. հունվար-ապրիլին նկատվել է գործող պայմանագրերի թվի տարեկան աճի տեմպերի արագացման (6,3%-ից մինչև 10,5%), ապահովագրական պրեմիաների ծավալի աճի (15,2%-ից մինչև 18,5%) և հատուցումների ծավալի աճի առավել նկատելի թափառման (6,2%-ից մինչև 19,4%) ֆոնին։
Բյուրոյի տվյալներով՝ ԱՊՊԱ պայմանագիր ունեցող տրանսպորտային միջոցների թիվը տարեկան կտրվածքով աճում է զուսպ՝ 4,7%-ով (մեկ տարի առաջվա 3,1%-ի դիմաց)։ Քանակական արտահայտությամբ՝ 2026 թվականի մայիսի դրությամբ երկրում հաշվառված էր ԱՊՊԱ պայմանագիր ունեցող 708,936 հազար միավոր տրանսպորտային միջոց, սակայն գործող պայմանագրերի թիվը կազմել է 458,662 հազար (իսկ դադարեցվածների հանմամբ՝ 416,926 հազար)։ ԱՊՊԱ պայմանագրերի ընդհանուր քանակում էլեկտրոնային պոլիսների (E-պոլիսների) բաժնեմասը տարեկան կտրվածքով 36%-ից բարձրացել է մինչև 38%՝ սույն թվականի մայիսի դրությամբ կազմելով 172,963 հազար (աճը դանդաղել է 19,8%-ից մինչև 15,9%)։
2026 թվականի հունվար-ապրիլին գործող պայմանագրերով հավաքագրված ապահովագրական պրեմիաների ծավալը հասել է 12․3 միլիարդ դրամի (33․1 միլիոն դոլար), իսկ ապահովագրական հատուցումների ծավալը մոտեցել է 8․9 միլիարդ դրամին (23․9 միլիոն դոլար)։ Ընդ որում, ՃՏՊ-ների պարզեցված ձևակերպման (եվրոպրոտոկոլի) դեպքերով վճարված հատուցումների ծավալի տարեկան աճը խիստ դանդաղել է՝ 61,4%-ից հասնելով 15,1%-ի՝ գերազանցելով 1․4 միլիարդ դրամը (3․9 միլիոն դոլար), ինչին զուգահեռ արգելակվել է նաև մեկ վճարի միջին չափի տարեկան աճը՝ 30,7%-ից հասնելով 7,8%-ի և կազմելով 132․395 հազար դրամ (357 դոլար՝ մեկ տարի առաջվա 315 դոլարի դիմաց)։
Միևնույն ժամանակ, ընդհանուր ապահովագրական հատուցումներով մեկ վճարի միջին չափի տարեկան աճը դանդաղել է աննշան՝ 5,4%-ից մինչև 5,1%՝ կազմելով 282․376 հազար դրամ (762 դոլար՝ մեկ տարի առաջվա 689 դոլարի դիմաց)։
Բյուրոյի տվյալների համաձայն՝ ԱՊՊԱ պոլիս ունեցող տրանսպորտային միջոցների ամենամեծ քանակն ընդգրկում է «Նաիրի Ինշուրանս» ԱԸ-ն՝ 126,312 հազար միավոր (շուկայի շուրջ 18%-ը)։ Ի դեպ, հենց այս ապահովագրական ընկերությունում է հաշվետու ժամանակահատվածում արձանագրվում ԱՊՊԱ-ի ամենացածր վնասաբերության գործակիցը՝ 68% (ինչպես և մեկ տարի առաջ), իսկ ամենաբարձրը՝ «ԻՆԳՈ»-ում՝ 88% (մեկ տարի առաջվա 69%-ի դիմաց)։
ԱՊՊԱ գործող պայմանագրերով ապահովագրական հավաքագրումների ամենամեծ ծավալն ապահովում են «Նաիրի Ինշուրանսը» և «ԻՆԳՈ»-ն՝ 2․3-2․2 միլիարդ դրամ (շուկայի ընդհանուր ծավալի 19-18%-ը), և նույն այս ապահովագրական ընկերությունները առաջատար են տվյալ դասում հատուցումների գծով՝ 1․6-1․7 միլիարդ դրամ ծավալներով (ընդհանուր ծավալի 18-19%-ը)։ ՃՏՊ-ների պարզեցված ձևակերպման (եվրոպրոտոկոլի) դեպքերով ամենամեծ վճարումներով աչքի է ընկել «ԻՆԳՈ»-ն՝ 302․8 միլիոն դրամ (շուկայի ընդհանուր ծավալի 21%-ը)։ Էլեկտրոնային պոլիսների (E-պոլիսների) առաջատար քանակը նույնպես ֆիքսվում է «ԻՆԳՈ»-ում՝ 66,160 հազար (շուկայում նմանատիպ պայմանագրերի ընդհանուր թվի 38%-ը), 2-րդ դիրքը զբաղեցնում է «ԼԻԳԱ Ինշուրանսը»՝ 33,612 հազար (19%), իսկ 3-րդ դիրքում տեղավորվել է «Արմենիա Ինշուրանսը»՝ 27,482 հազար (16%)։ Իսկ էլեկտրոնային պոլիսների նվազագույն քանակը պահպանվում է «Նաիրի Ինշուրանս»-ում՝ 8,209 հազար (շուկայում նմանատիպ պայմանագրերի ընդհանուր թվի ընդամենը 4,8%-ը)։ Գործող պայմանագրերի ընդհանուր թվով առաջին երկու տեղերը զբաղեցնում են «ՌԵԳՈ Ինշուրանսը» և «ԻՆԳՈ»-ն՝ համապատասխանաբար 97,519 հազար և 83,252 հազար (կամ շուկայի ընդհանուր թվի 21%-ը և 18%-ը)։ Սակայն հարկ է ուշադրություն դարձնել, որ ապահովագրական հավաքագրումներով առաջատարները՝ «ԻՆԳՈ»-ն և «Նաիրի Ինշուրանսը», առաջատար են նաև դադարեցված պայմանագրերի քանակով՝ համապատասխանաբար 9,003 հազար և 7,433 հազար (վճարման ենթակա կամ արդեն վճարված 117․4-106․4 միլիոն դրամ գումարով)։ Իսկ դադարեցված պայմանագրերի ամենափոքր քանակը ֆիքսվում է «Արմենիա Ինշուրանս» և «ԼԻԳԱ Ինշուրանս» ընկերություններում՝ համապատասխանաբար 4,791 հազար և 6,272 հազար։
Նշենք, որ 2023 թվականի ապրիլից Հայաստանի ապահովագրական շուկայում մեկնարկել է ԱՊՊԱ սակագների ազատականացման անցումը, և արդեն մեկ եռամսյակ անց այս դասի վնասաբերության գործակիցը սկսել է աճել։ Այս միտումը պահպանվեց մինչև 2025 թվականը, որի սկզբին՝ փետրվարից, ԱՊՊԱ սակագների զգալի աճը թույլ տվեց ապահովագրական ընկերություններին նկատելիորեն բարձրացնել իրենց գործունեության արդյունավետության մակարդակը, և վնասաբերության գործակիցը նվազեց։ Սակայն արդեն 2026 թվականին, կոնկրետ փետրվարից, վնասաբերության գործակցի աճը վերսկսվեց։ Սույն թվականի մարտի սկզբին Հայաստանի ավտոապահովագրողների բյուրոն հայտնեց, որ «ԱՊՊԱ ընդհանուր պայմաններ» կանոնների փոփոխությունների շրջանակներում 2026 թվականի ապրիլի 1-ից ուժի մեջ են մտնում ավելացված ապահովագրական գումարները և հատուցումների առավելագույն սահմանաչափերը։ Մասնավորապես, ապահովագրական գումարները և հատուցումների առավելագույն սահմանաչափերն ավելացվել են հետևյալ կերպ. գույքին պատճառված վնասի համար ներկայիս 1․8 միլիոն դրամի փոխարեն սահմանվել է 2․5 միլիոն դրամ, առողջությանը պատճառված վնասի համար ներկայիս 3․3 միլիոն դրամի փոխարեն սահմանվել է 3․5 միլիոն դրամ։ Միևնույն ժամանակ, մեկ ապահովագրական պատահարի հետևանքով բոլոր տուժածներին պատճառված վնասի ընդհանուր գումարի գծով ապահովագրական գումարները համամասնորեն ավելացվել և սահմանվել են համապատասխանաբար 25 միլիոն և 35 միլիոն դրամի մակարդակում։
