Երեքշաբթի, 19 Մայիսի 2026 15:57
Ալեքսանդր Ավանեսով

Հայաստանում հավասարեցվելու են տեղական և օտարերկրյա ներդրողների իրավունքները

Հայաստանում հավասարեցվելու են տեղական և օտարերկրյա ներդրողների իրավունքները

Արմինֆո.Ազգային ժողովի տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի նիստում երկրորդ ընթերցմամբ քննարկվել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Լիլիա Սիրականյանի ներկայացրած "Ներդրումների մասին" օրենքի նախագիծը:

 

Հանձնաժողովի փոխնախագահ Բաբկեն Թունյանը տեղեկացրել է, որ առաջին ընթերցումից հետո իրենց են դիմել ամերիկյան առևտրաարդյունաբերական պալատի ներկայացուցիչները և ներկայացրել իրենց առաջարկները: Դրանք քննարկվել են հանձնաժողովում, որից հետո քննարկումները տեղի են ունեցել փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի հետ:

 

Առաջին ընթերցումից հետո պատգամավորները առաջարկներ չեն ներկայացրել։ 14 առաջարկ ներկայացվել է գործադիրի կողմից, ինչպես նաև եղել են առաջարկություններ Ազգային ժողովի աշխատակազմի փորձագիտական-վերլուծական բաժնի կողմից: Հիմնական առաջարկները տեխնիկական բնույթ են կրել։ Լիլիա Սիրականյանը խոսել է երեք բովանդակային առաջարկների մասին: Մասնավորապես, ամրագրված է տեղական ինքնակառավարման մարմինների և պաշտոնատար անձանց հակաիրավական գործողություններով կամ անգործությամբ ներդրողին պատճառված վնասի փոխհատուցման իրավունքը: Նախագծում բացառվում են ազգային գործունեության կամ առավել բարենպաստության ռեժիմի չկիրառման դեպքերը, ինչպես նաև ընթացակարգը կառավարության հայեցողությանը թողնելու հանգամանքը, հաշվի առնելով, որ դա կարող է խնդրահարույց լինել իրավական որոշակիության տեսանկյունից: Ավելացվել է դրույթ, որը ներդրողներին հնարավորություն է ընձեռում օգտվել ոչ միայն օրենքով ամրագրված իրավունքներից և դրանց պաշտպանությունից, այլև ցանկացած այլ օրենքով և իրավական ակտով սահմանված պաշտպանության մյուս բոլոր գործիքներից:

 

Նշենք, որ ներկայացված փաստաթղթի նպատակը ներդրումային հարաբերություններին ներկայացվող ժամանակակից պահանջներին համապատասխան իրավական հիմքի ստեղծումն է: Իրավական նորմերը պետք է կիրառվեն ինչպես տեղական, այնպես էլ օտարերկրյա ներդրողների եւ ներդրումների նկատմամբ։ Նախագիծը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրումների, ներդրողներին եւ իրենց ներդրումներին տրամադրվող ազատության իրավական հիմքերը, ներդրողների երաշխիքները և իրավունքները եւ այդ իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները, ներդրողների պարտականությունները, ներդրումային արտոնությունների իրավական հիմքերը: Սահմանվում է խտրականության բացառման երաշխիք, որն ունի երկու բաղադրիչ ։ Առաջինը ազգային ռեժիմն է, որի համաձայն, օտարերկրյա ներդրողներն ունեն տեղական ներդրողների հետ հավասար իրավունքներ, ազատություններ և պարտականություններ: Հաջորդ ռեժիմը ազգային առավել բարենպաստ ռեժիմն է, որի համաձայն, բոլոր օտարերկրյա ներդրողները նմանատիպ հանգամանքներում ունեն հավասար իրավունքներ, այսինքն ՝ օտարերկրյա ներդրողն իրավունք ունի Հայաստանից ակնկալել նույն բարենպաստ ռեժիմը, որը Հայաստանի Հանրապետությունում կիրառվում է ցանկացած այլ օտարերկրյա ներդրողի նկատմամբ: Բացառություն է նախատեսված միայն միջազգային պայմանագրերի համար։ Նախագծով սահմանվել են ներդրումների և ներդրողների պաշտպանության, ներդրումների համար իրավական դաշտի թափանցիկության և կայունության երաշխիքները: Նման երաշխիքները ներառում են կապիտալի և գույքի ազատ տեղաշարժ և փոխարկում, հողի նկատմամբ սեփականության իրավունք և այլ գույքային իրավունքներ, աշխատողների վարձակալության երաշխիքներ, վեճերի լուծման մեխանիզմներ, արդարադատության մատչելիություն և այլն: Օրենքով սահմանված երաշխիքներից օգտվող ներդրումները կշարունակեն պաշտպանվել հինգ տարի ժամկետով: Սահմանվել են ներդրումային արտոնությունների տեսակները, դրանց նպատակը, բնույթը, կիրառման իրավական հիմքերը և մեխանիզմները: