Արմինֆո.
Հայաստանում քննարկում են ՓՄՁ-ների (փոքր և միջին ձեռնարկատիրության) համար մասնակի երաշխիքների տրամադրման մեխանիզմի գործարկման հնարավորությունները։ Այս մասին «ՓՄՁ ոլորտ. զարգացման ազդեցությունն ու մարտահրավերները» ֆորումի շրջանակներում լրագրողների հետ զրույցում հայտարարել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը։
Մասնավորապես, նա նշել է, որ քննարկումներն ընթանում են Կենտրոնական բանկի, Էկոնոմիկայի նախարարության և Համաշխարհային բանկի միջև։
«Միկրո, փոքր և միջին բիզնեսի ամենամեծ խնդիրը կանոնադրական կապիտալի բացակայությունն է։ Այսինքն՝ մարդիկ բիզնես են սկսում առանց սեփական կապիտալի ձևավորման։ Դրանով է պայմանավորված, որ բանկերը, հաշվի առնելով ռիսկերը, պահանջում են գրավային ապահովվածություն։ Շատ բիզնեսների համար դա դառնում է անհաղթահարելի խոչընդոտ»,- պարզաբանել է Գալստյանը՝ հավելելով, որ նման մեխանիզմի գործարկումը թույլ կտա բիզնեսին հաղթահարել առկա սահմանափակումները։
Այնուամենայնիվ, հարցը դեռ միայն քննարկման փուլում է, իրականացման մասին խոսք դեռ չկա։ «Այստեղ կան բազմաթիվ նրբություններ, որոնք պետք է հաշվի առնել ծրագրի արդյունավետությունն ապահովելու համար»,- նկատել է նա։
Նշենք, որ Հայաստանում գործող շուրջ 115 հազար միկրո, փոքր և միջին ձեռնարկություններից (ՄՓՄՁ) միայն 16 հազարն ունեն վարկեր, իսկ հարկային մուտքերն ապահովում են մեկ երրորդից մի փոքր ավելին։ Ընդ որում, Հայաստանի ՀՆԱ-ում ՓՄՁ ոլորտի բաժնեմասը կազմում է մոտ 35%, այնինչ ԵՄ երկրներում այս ցուցանիշը հասնում է 50-60%-ի, իսկ հարևան Վրաստանում՝ 45-50%-ի։
Տեղին ենք համարում հիշեցնել, որ բառացիորեն օրերս Եվրոպական ներդրումային բանկի խումբը (EIB և Եվրոպական ներդրումային հիմնադրամ՝ EIF) հայտնեց Ամերիաբանկին մասնակի պորտֆելային երաշխիքի տրամադրման մասին, ինչը թույլ կտա մինչև 106.25 միլիոն եվրո ապարգելափակել Հայաստանում ՄՓՄՁ-ների նոր ֆինանսավորման համար։ Այսպիսով, EIB-ն և EIF-ը միավորում են ջանքերը հայաստանյան բանկի հետ՝ Հայաստանում միկրո, փոքր և միջին ձեռնարկությունների (ՄՓՄՁ) համար ֆինանսավորման հասանելիության ընդլայնման նպատակով։ Ծրագիրն ուղղված է հայկական ՄՓՄՁ-ների համար ֆինանսների հասանելիության բարելավմանը, հատկապես նրանց համար, ովքեր դժվարությունների են բախվում մատչելի դրամական միջոցներ ստանալիս։
Դրանից առաջ՝ 2023 թվականի դեկտեմբերին, EIB խումբը գործարկել էր Արևելյան գործընկերության երկրների մասնավոր հատվածի աջակցության ընդլայնված սխեման՝ տրամադրելով իր նոր երաշխիքային գործիքը՝ EU4Business-ը։ Հայաստանում EU4Business երաշխիքային գործիքի առաջին գործարկման վերաբերյալ EIB խմբի նախաձեռնությունը յուրօրինակ կոչ է ֆինանսական հաստատություններին՝ օգտվելու վարկային ռիսկերի կիսման և փոքր ու միջին բիզնեսի համար վարկային գործառնությունների նոր պորտֆել ստեղծելու հնարավորությունից։
