Արմինֆո.Հայաստանի Կենտրոնական բանկը ենթադրում է, որ կայուն ներքին պահանջարկը կպահպանվի բարձր մակարդակի վրա ՝ պայմանավորված մի քանի գործոնների առկայությամբ․ միջին եկամտի աճ, խնայողությունների աճ, ՀՆԱ-ում մինչև առավելագույն 23 տոկոս աճ, սպառողական վարկերի աճ (մի մասը կապված է հիփոթեքի հետ)։ Ընդ որում, հաշվի է առնվում ծառայությունների ոլորտում գնաճը։ Մայիսի 5-ին մամուլի ասուլիսի ժամանակ նման կարծիք հայտնել է ՀՀ ԿԲ նախագահի տեղակալ Հովհաննես Խաչատրյանը։
Խաչատրյանի խոսքով՝ Կենտրոնական բանկի կողմից դիտարկվող սցենարներից մեկում (Բ տիպի) խոսվում է Ռուսաստանում եւ Եվրամիությունում տնտեսական վատ իրավիճակի մասին, ինչն ազդում է արտաքին պահանջարկի եւ փոխանցումների ծավալների վրա: Նա նշել է, որ այս տարվա առաջին եռամսյակում աշխարհաքաղաքական անորոշության, անկայունության եւ էներգառեսուրսների գների էական աճի պատճառով կտրուկ աճել են համաշխարհային եւ Հայաստանի առեւտրային գործընկեր երկրների տնտեսություններում պահանջարկի թուլացման ռիսկերը: Սակայն, այնուամենայնիվ, ինչպես ընդգծել է Խաչատրյանը, ներկա պահին պահպանվում է պատկառելի ներքին պահանջարկը։ «Մենք ներդրումային ակտիվության պակաս չենք տեսնում, նույնիսկ, մակրոտնտեսական ցուցանիշներում», - ասել է նա:
Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե արդյոք ԿԲ-ում պահպանվում է անշարժ գույքի շուկայի գերտաքացմանն առնչվող անհանգստությունը, Խաչատրյանը հայտարարել է, որ նման բան առաջին անգամ հնչել է 2,5 տարի առաջ, երբ նկատվում էր շուկայական գներից բազային գների խզման ավելացում։ «Մենք դիտարկում ենք այդ խզումը ծածկելու տարբեր սցենարներ: Մասնավորապես, ռիսկային սցենարը նախատեսում է բացը ծածկել կտրուկ վայրընթաց սրբագրմամբ, բայց եղել են նաև Երևանում հիփոթեքի եկամտահարկի վերադարձի ծրագրի կասեցման հետ կապված հարցեր: Իսկ մյուս սցենարը դիտարկում էր այն տարբերակները, որ խզումը կծածկվի ժամանակի ընթացքում, այսինքն, եկամուտները կաճեն, իսկ անշարժ գույքի գների աճը կամ կթուլանա, կամ կդադարի։ Մենք հակված ենք երկրորդ սցենարին․ այժմ տեսնում ենք անշարժ գույքի գների աննշան աճ, եւ, կարծում եմ, որ ժամանակի ընթացքում այդ խզումը կփակվի»:
Նշենք, որ 2025 թվականից Երևանում դադարել է գործել հիփոթեքային վարկերի եկամտահարկի վերադարձման պետական ծրագիրը, սակայն մարզերում այն շարունակվում է: Հայաստանի իշխանությունները ցանկանում են 2029 թվականից ամբողջությամբ վերացնել հիփոթեքային վարկերի եկամտահարկի վերադարձը։ Չեղարկումը կլինի աստիճանական։ Այսպես, 2027թ. հունվարի 1-ից հետո առաջնային շուկայում հիփոթեքային վարկերի եկամտահարկը չի վերադարձվում, եթե գույքը գտնվում է Երևան քաղաքին հարող մարզերում ՝ Արագածոտնում, Արարատում, Արմավիրում և Կոտայքում։ 2029թ. հունվարի 1-ից հիփոթեքային վարկերի եկամտահարկի վերադարձը կդադարի գործել նաև մյուս մարզերում ։ Սահմանափակումները չեն վերաբերի սահմանամերձ բնակավայրերին։
Հիշեցնենք, որ առաջնային շուկայում բնակարանների (բնակարաններ նորակառույցներում կամ նոր առանձնատներ) ձեռք բերման հիփոթեքային վարկերի եկամտահարկի վերադարձման պետական ծրագիրը Հայաստանում գործում է 2014 թվականի նոյեմբերից: Ընդհանուր առմամբ, 2015-2024թթ. պետական բյուջեից այս ծրագրից օգտված քաղաքացիներին վերադարձվել է 209.7 մլրդ դրամ (529 մլն դոլար)։ 2025 թվականին դրա համար պահանջվել է 96.67 մլրդ դրամ կամ 253 մլն դոլար (ի սկզբանե նախատեսված 84.070 մլրդ դրամ՝ գումարած լրացուցիչ հատկացված 12.6 մլրդ դրամ)։
