Արմինֆո. Հայաստանի Պետական եկամուտների կոմիտեն (ՊԵԿ) նախատեսում է ներդնել խելացի մաքսային կառավարման համակարգ, որը հնարավորություն կտա անցում կատարել գծային ռիսկերի կառավարումից մեքենայական ուսուցման և արհեստական բանականության (AI) վրա հիմնված մոդելի: ՊԵԿ նախագահ Էդուարդ Հակոբյանը այս մասին հայտարարել է Doing Digital ֆորումում ելույթ ունենալիս։
Նա բացատրել է, որ սա կնպաստի տնտեսական պրոֆիլների համապարփակ վերլուծությանը՝ միաժամանակ օգտագործելով բաց կոդով տվյալներ, զգալիորեն պարզեցնելով մաքսային մարմինների աշխատանքը։
Հակոբյանը նշել է, որ խելացի սահմանային կառավարումը, կամ խելացի մաքսային վարչարարությունը, ներառում է մի քանի փուլ։
Առաջինը, նրա խոսքով, միասնական էլեկտրոնային հարթակի մշակումն է, որը հնարավորություն կտա կառավարել ցամաքային սահմանային անցակետերում բոլոր գործընթացները: Սա, ըստ կոմիտեի ղեկավարի, կօգնի համախմբել տվյալները և ապահովել տվյալների բազաների և համակարգերի միջև անխափան ինտեգրումը Հայաստանում և այլ երկրներում։
Ավելին, նախատեսվում է էլեկտրոնային բեռնափոխադրումների կառավարման համակարգ, որը կապահովի, որ բոլոր անհրաժեշտ տվյալները հասանելի լինեն նույնիսկ մինչև տրանսպորտային միջոցի սահման հասնելը: Հակոբյանի խոսքով, ՊԵԿ-ը նաև մշակել է թվային համակարգ՝ անցակետերում հերթերի կառավարման համար։ Ծրագրերը ներառում են նոր շարժունակության համակարգի ներդրում, որը ավտոմատ կերպով կորոշի տրանսպորտային միջոցի քաշը՝ առանց դրա կանգառի անհրաժեշտության, ինչպես նաև ժամանակակից ռենտգենյան սարքավորումների տեղադրում՝ օգտագործելով արհեստական բանականության տեխնոլոգիաներ: Նա նշեց, որ կօգտագործվեն անհպում ստուգման գործիքներ, որոնք զգալիորեն կարագացնեն սահմանը հատող բեռների գործընթացը։
Ավելին, խելացի մաքսային վարչարարությունը ներառում է այնպիսի սարքերի ներդրում, որոնք ապահովում են բեռների իրական ժամանակում թվային հետևում ամբողջ երկրում։
«Միասին վերցրած՝ այս միջոցառումները թույլ կտան մեզ ապահովել համաշխարհային մակարդակի ծառայություններ ամբողջ երթուղու երկայնքով, ներառյալ TRIPP-ի (Trump Route for International Peace and Prosperity) շրջանակներում բեռնափոխադրումները», - ասաց Հակոբյանը։
Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրեցին համատեղ յոթ կետանոց «Խաղաղության հռչակագիր»։ Այն նախատեսում է համատեղ կոչ Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությանը (ԵԱՀԿ)՝ դադարեցնելու ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացը և դրան առնչվող կառույցները, ինչպես նաև Հայաստանի տարածքով տրանսպորտային միջանցքի ստեղծում, որը կկապի Ադրբեջանը նրա Նախիջևանի էքսկլավի հետ, որը շրջապատված է Հայաստանով, Թուրքիայով և Իրանով։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը նշել է, որ այս տարանցիկ երթուղին կկապի մայրցամաքային Ադրբեջանը Նախիջևանի էքսկլավի հետ՝ հայ-ամերիկյան կոնսորցիումի մասնակցությամբ: TRIPP Development ընկերությունը, որը Վաշինգտոնում ունի 74% և Երևանում 26% բաժնեմաս, կմշակի և կկառուցի «Թրամփի երթուղի» տրանսպորտային ենթակառուցվածքը Հայաստանում:
