Հայաստանի տնտեսական ակտիվության դինամիկան նախկինի պես որոշվում է արտաքին գործոններով. "Լույս" հիմնադրամ

Արմինֆո. Հայաստանի տնտեսական ակտիվության դինամիկան նախկինի պես որոշվում է արտաքին գործոններով։ Այդ մասին ասվում է "Լույս" հիմնադրամի հետազոտության մեջ, որի փորձագետները վերլուծել են երկրի տնտեսության սոցիալ - տնտեսական զարգացումը 2025 թվականի հունվար-դեկտեմբերին։

Մասնավորապես, ինչպես նշվում է հետազոտության մեջ, 2025 թվականի տվյալներով արձանագրվել են տնտեսական ակտիվության աճի բավականին բարձր տեմպեր։ Այսպես, տեմպերը կազմել են 9,1 տոկոս, ինչը մոտ 1,1 տոկոսային կետով բարձր է 2024 թվականի ցուցանիշից։ Արագացումը, հիմնականում, տեղի է ունեցել տարեվերջին՝ արդյունաբերության վերականգնման հաշվին, ինչն էլ, իր հերթին, պայմանավորված է ոսկու վերաարտահանման ակտիվացմամբ ։ Այլ կերպ ասած՝ Հայաստանի տնտեսական ակտիվության դինամիկան նախկինի պես որոշվում է արտաքին գործոններով։

Արդյունաբերության աճի տեմպերն արագացել են տարեվերջին՝ անցյալ տարվա դեկտեմբերին հասնելով 38,6 տոկոսի և պայմանավորված են մի շարք անկայուն գործոններով ։ Այսպես, այդ աճի զգալի մասը ՝ մոտ 19,9 տոկոսային կետով, ըստ նոյեմբերի տվյալների, պայմանավորված է "գունավոր մետաղների արտադրություն" ենթաճյուղի մոտ 2,9 անգամ աճով ։ Վերջինս, հիմնականում, արտացոլում է ոսկու վերաարտահանման աճը, ինչը, բնականաբար, կայուն երևույթ չէ և կարող է չեզոքացվել ՀՀ տնտեսությունից անկախ գործոններով: Հետևաբար, տնտեսական աճի այս տեսակն անկայուն է և չի նպաստում երկարաժամկետ ներուժի ավելացմանը:

Բացի այդ, ինչպես նշում են հիմնադրամի փորձագետները, ՀՀ պետական բյուջեն շարունակում է զգալիորեն շեղվել ծրագրից։ Թեեւ պետական բյուջեի եկամուտները գերակատարվել են, և հարկային մուտքերը հավաքվել են գրեթե ծրագրին համապատասխան, պետական բյուջեի պակասոուրդը շեղվել է ծրագրից մոտ 30,6%-ով ՝ ծախսերի ծրագրից զգալի հետ մնալու պատճառով: Բյուջեի կապիտալ ծախսերի ցուցանիշները նախորդ տարիների համեմատ բարելավվել են, ինչը, հիմնականում, պայմանավորված է պաշտպանության նախարարության ծախսերի մեծ մասնաբաժնով:

Հիշեցնենք, որ ավելի վաղ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը նշել էր, որ Հայաստանում տնտեսական ակտիվությունը 2025 թվականին աճել է 9,1 տոկոսով ։ Նա ընդգծել էր, որ տնտեսական բոլոր ոլորտներում աճ է գրանցվել, իսկ որոշ ոլորտներում, ընդհանրապես, երկնիշ ցուցանիշներ են գրանցվել։ Մասնավորապես, շինարարության ոլորտում  20 տոկոսով, ծառայությունների ոլորտում ՝ ավելի քան 10 տոկոսով։ Էապես աճել են նաև գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, առևտրի ծավալները։ "Այսինքն ՝ տնտեսության մեջ չկան ոլորտներ, որտեղ նկատելի աճ չունենանք։ Եվ այդ աճը ոչ թե, պարզապես, վիճակագրական ցուցանիշ է, այլ՝ կյանքի որակի փոփոխություն", - նշել էր Պապոյանը։ Այդ համատեքստում նախարարը տեղեկացրել էր, որ 2025 թվականին Հայաստանում ստեղծվել է ավելի քան 45 հազար նոր աշխատատեղ, իսկ միջին աշխատավարձը գերազանցել է 400 հազար դրամը։